Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αλέξανδρος Βαναργιώτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αλέξανδρος Βαναργιώτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 24 Μαρτίου 2014

Οι παρελάσεις






Μου άρεσαν οι παρελάσεις. Ιδιαίτερα της 25. Μέσα στην άνοιξη, ο ήλιος ψηλά και στο χέρι φορούσαμε Μάρτη. Ένιωθα εθνικά υπερήφανος. Το εθνικά δεν το είχα ξεκαθαρίσει μέσα μου, αλλά με έπνιγε η υπερηφάνεια. Το αλητάκι που έτρεχε όλη τη μέρα στις ανηφόρες του Δομοκού, με μεταποιημένο το παντελόνι της αδελφής του και με τρύπια μπλούζα στους αγκώνες, μπαλωμένη όπως όπως με το βελόνι, γινόταν ένα με τα υπερήφανα νιάτα της Ελλάδος, τα έτοιμα να σηκώσουν το βάρος της ιστορίας στους ώμους τους, χωρίς να φοβούνται, χωρίς να δειλιάζουν μπροστά σε κανέναν εχθρό, όπως έλεγε η φωνή από το μεγάφωνο που συνόδευε το εμβατήριο. Και όλα αυτά επειδή φορούσα μπλε παντελόνι και άσπρο πουκάμισο και πήγαινα δίπλα δίπλα με ρυθμό με όλους τους συμμαθητές μου.
Δεν ήξερα τον εχθρό, αλλά ήμουν έτοιμος να θυσιαστώ για κάτι και ακόμα πιο έτοιμος να συγχωρήσω με μεγαλοψυχία εκείνη τη μέρα της εθνικής επετείου όποιον με έβλαψε και με στενοχώρησε. Συγχώρησα κάποτε τον Βαγγέλη που την προηγούμενη μου άνοιξε το κεφάλι με μια πέτρα. Γιόρταζε κιόλας, ανωτέρα βία. Τον Γιάννη που με πέταξε από το ιερό όταν ήθελα κι εγώ να ντυθώ παπαδάκι και δεν με άφηνε γιατί ήταν πιασμένες οι θέσεις, και τον Θανάση, αυτόν δεν ξέρω γιατί τον συγχώρησα, εγώ τον είχα κλέψει στους βώλους. Όλα συγχωρητέα λόγω εθνικής περηφάνιας. Δεν πρόσεχα τους λόγους των δασκάλων στη γιορτή, ούτε με άγγιζαν τα ποιήματα του Βαλαωρίτη "Μέριασε βράχε να διαβώ" ή "της Ρούμελης οι μπέηδες και του Δράμαλη οι αγάδες" που κείτονταν στο χώμα ξαπλωμένοι. Με επηρέαζε όμως η γενικότερη συγκίνηση που έβλεπα στα μάτια πολλών, ιδιαίτερα όταν άρχιζαν οι χοροί και οι Σουλιώτισσες αποχαιρετούσαν τον κόσμο, τη γλυκιά ζωή και τη δύστυχη πατρίδα. Την ίδια πατρίδα που αποχαιρετούσαν και οι μετανάστες στο "Μισεύω και τα μάτια μου δακρύζουν λυπημένα". Παρελαύναμε στους δρόμους απ' όπου έφυγε, όπως λέει κι ο Γκανάς, η μισή πατρίδα για τα ξένα. Ένιωθα υπερήφανος που θα σήκωνα κάποτε στοργικά στους ώμους μου την πονεμένη πατρίδα και δεν θα πονούσε πια – οποία ψευδαίσθησις. Καταλυτική ήταν όμως πάντα η μορφή του πατέρα που ως χωροφύλαξ καθόταν μπροστά από το πλήθος και με καμάρωνε βουρκωμένος –το διαισθανόμουν– κάτω από τα μαύρα γυαλιά του. Και πιο πίσω η μητέρα ανακατεμένη με τον κόσμο, φώναζε,"Αλέκο, Αλέκο, εδώ..." για να την προσέξω.
Τόσοι και τόσοι αποχαιρέτισαν από τότε αυτή τη δύστυχη πατρίδα, μαζί ο πατέρας και η μητέρα, τόσοι και τόσοι μίσεψαν και μισεύουν ακόμα. Κι η πατρίδα λυτρωμό δεν έχει. Ίσως γι' αυτό με συγκινούν ακόμη οι παρελάσεις. Μια συλλογική πορεία, αναπαράσταση μιας εξόδου, ας πούμε του Μεσολογγίου, που πάντα την ακολουθεί η μοναξιά, η ερήμωση και η θλίψη, σαν σκορπίζει το πλήθος και μένουν οι δρόμοι άδειοι.
Κοίταζα τις προάλλες εκείνες τις γεμάτες μνήμες φωτογραφίες των σχολικών παρελάσεων. Όταν κατέπεσε η φόρτιση, έβαλα τα γέλια. Γιατί μετά από τόσα χρόνια συνειδητοποίησα ότι ήμουν τόσο εθνικά υπερήφανος που σχεδόν σε όλες έχω λάθος βήμα.

Αλέξανδρος Βαναργιώτης

Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2014

Να προσέχεις







Να προσέχεις
Είναι ξηροπόταμος
Ποτέ με δικά του νερά
Ποτέ συμφιλιωμένος με μια πηγή
Ό,τι βρέχει κατεβάζει
Πότε ασήμαντες νεροσυρμές
Πότε βαλτόνερα γεμάτα βατράχους
Και πότε τόνους λάσπης
που πνίγουν αφελείς
και εφησυχασμένους

Αλέξανδρος Βαναργιώτης

Παρασκευή 2 Αυγούστου 2013

Στα ίδια μέρη


του Αλέξανδρου Βαναργιώτη

Ίσως φανεί περίεργο σε κάποιους το ότι επανέρχομαι συχνά στα γραπτά μου στο ίδιο μέρος, στο Δομοκό. Μια συμπαθητική επαρχιακή κωμόπολη είναι, όπως τόσες άλλες. Κι αν έχω γνωρίσει κωμοπόλεις στη ζωή μου... Δεν ξέρω τι να απαντήσω. Κάτι με έλκει. Σχεδόν κάθε φορά που πηγαίνω ή επιστρέφω από την Αθήνα περνάω και πίνω έναν καφέ στην κεντρική πλατεία. Είναι περίεργο πράγμα με τι συνδέεται ο άνθρωπος. Από τι γοητεύεται. Τι θυμάται. Έξι χρόνια έζησα στο Δομοκό. Εκεί τελείωσα τις πρώτες πέντε τάξεις του Δημοτικού. Μετά φύγαμε για τα Τρίκαλα. "Δυο καφενεία δυο σινεμά" που λέει και το τραγούδι. Το χειμώνα λειτουργούσε ως σινεμά μια αίθουσα εκδηλώσεων δίπλα στο τωρινό Δημαρχείο και το καλοκαίρι μια ταράτσα λίγο πιο κάτω, στην πλατεία. Εκεί είδα τις περιπέτειες του Οδυσσέα σε μια παλιά χολυγουντιανή εκδοχή, αλλά με πήρε ο ύπνος στη μέση. Οι γονείς στις ταινίες που είχαν ακατάλληλες σκηνές -καμιά αγκαλιά, τίποτε φιλιά, τέτοια- μας έκλειναν τα μάτια με το χέρι.

Για θερινά μπάνια περνούσε καθημερινά ο Μπεκερίδης και πηγαίναμε, όταν περίσσευαν χρήματα, στον Καραβόμυλο, έξω από τη Λαμία. Δυο μπάνια την ημέρα. Ένα στη θάλασσα κι ένα στο λεωφορείο. Είχε κέφι όμως. Ορισμένοι σιγοτραγουδούσαν συνοδεύοντας το κασετόφωνο του λεωφορείου: "Ο κυρ Θάνος πέθανε παραπονεμένος", με μια διάχυτη συγκίνηση στη φωνή τους όταν έλεγε "κάποιος αν του πλήρωνε κάτι λίγα χρέη θα 'χε τ' οργανάκι του, θα 'ταν στη ζωή" και " τον καημό του αλλουνού ποιος τον εννοεί;" Ένα ακόμη τραγούδι με επιτυχία, απ' όσο θυμάμαι, ήταν το "Έβαλε ο διαβολάκος την ουρά του πάλι", και άλλα, σουξέ της εποχής. Υπήρχαν και διάφοροι "σαρδανάπαλοι" που έλεγαν σόκιν ανέκδοτα στις γυναίκες. Μερικές ξεκαρδίζονταν στα γέλια, ενώ άλλες τους επιτίθονταν με λόγια προσβλητικά λέγοντας ως επωδό "έχουμε και μικρά παιδιά εδώ, θα έπρεπε να ντρέπεσθε". Τα κουτσομπολιά όμως ανάμεσα στις γυναίκες έδιναν και έπαιρναν. Τότε έμαθα για κάποια κορίτσια που ήρθαν από γειτονικά χωριά για να πάνε στο γυμνάσιο και έμπαζαν στο σπίτι το βράδυ άντρες. Και για κάτι άλλα "αχαρακτήριστα" που τόλμησαν να φορέσουν μίνι. Στη θάλασσα ήμασταν και στις 20 του Ιουλίου το '74. Μια μέρα μουντή. Τη θυμάμαι σαν τώρα. Συννεφόκαμα. Μετά το μπάνιο η μητέρα μας άλειψε νιβέα. Μας έδωσε από ένα κομμάτι ψωμί και μια φέτα ζαμπόν από κονσέρβα και περιμέναμε το λεωφορείο. Πήγα κοντά σε κάτι ψαράδες και τους παρακολουθούσα που έριχναν τις πετονιές. Ξαφνικά ουρλιαχτά και σειρήνες. Ένα αγροτικό με μεγάφωνο γύριζε στους δρόμους και επαναλάμβανε: "Γενική επιστράτευση, όλοι οι άντρες... να παρουσιαστούν..."

"Πόλεμος", έλεγαν αναστατωμένοι οι λουόμενοι και σκουπίζονταν γρήγορα. "Πόλεμος". Το λεωφορείο γέμισε άντρες που έσπευδαν να καταταγούν. Μανάδες, γυναίκες και αδελφές τους αγκάλιαζαν και έκλαιγαν. Πηγαίναμε σημειωτόν και όλο σταματούσαμε και παίρναμε κι άλλους. Μέχρι που ο οδηγός είπε: "Φτάνει. Έχω και μικρά παιδιά στο λεωφορείο. Θα πάθουμε κανένα ατύχημα!" Στο σπίτι δεν βρήκαμε τον πατέρα. Με την υπηρεσία εφάρμοσαν πρόγραμμα διασποράς. Το βράδυ μας ειδοποίησε να μην ανησυχούμε, ότι ήταν καλά.

Δύσκολα χρόνια, αλλά ήμουν ευτυχισμένος. Είχα τους γονείς μου, ένιωθα ασφάλεια. Έπαιζα έξω όλη μέρα. Υπήρχε πολλή φύση και ο αέρας είχε μια μυρωδιά, ένα άρωμα. Ακόμα και το νερό είχε γεύση.

Δεν μπορώ όμως να πω με σιγουριά τι απ' όλα αυτά πλέχτηκε στην ψυχή μου και σαν ζακέτα τη ζεσταίνει, όταν ανατρέχω στις μνήμες ή επισκέπτομαι το Δομοκό.

"Θα αλλάξουν όλα εδώ", μου είπε με χαρά ο ιδιοκτήτης μιας καφετερίας σε κάποια από τις τελευταίες επισκέψεις μου. "Θα μπουν πλάκες, θα γίνει η πλατεία αγνώριστη. Καιρός ήταν, είναι έτσι από το '70".

"Θα είναι πάντα η κεντρική πλατεία του Δομοκού", του απάντησα και έφυγα.


Η φωτογραφία δείχνει ένα παλιό σπίτι στο Δομοκό και την δανείστηκα από τη Μαρία Καραχρήστου