Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Βιβλιοφιλία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Βιβλιοφιλία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 2 Μαρτίου 2014

Βιβλία Τέχνης Ελεύθερα στον Ιστό από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη




Θερμές ευχαριστίες για τη φωτογραφία του Μητροπολιτικού Μουσείου στον Τσαλαπετεινό!


Ένα από τα 10 μεγαλύτερα και σημαντικότερα μουσεία τέχνης παγκοσμίως είναι το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη. Εκεί, σε μια πραγματική μητρόπολη, χτυπά η καρδιά της σύγχρονης τέχνης. Με παράδοση από το 1870, διαθέτει σήμερα 17 παραρτήματα, όπου φιλοξενούνται μόνιμες συλλογές με πάνω από 2.000.000 εκθέματα. Το κεντρικό κτίριο βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Central Park.

Στις συλλογές του Μουσείου εκπροσωπούνται η ελληνική και αιγυπτιακή αρχαιότητα, το Βυζάντιο, η ισλαμική και η κινεζική τέχνη, η ασιατική, αφρικανική και ωκεανική τέχνη γενικότερα. Περίφημες είναι οι συλλογές του μεγάλων Ευρωπαίων ζωγράφων, μεγάλων Αμερικανών ζωγράφων αλλά και κορυφαίων εκπροσώπων της μοντέρνας τέχνης. Κοντά σε αυτά πρέπει να αναφερθούμε στην περίφημη συλλογή μουσικών οργάνων, καθώς και στη βιβλιοθήκη του Thomas J. Watson που αριθμεί περί τις 900.000 τόμους, σχετικούς με ζητήματα τέχνης. Με όλη αυτή τη σκευή, καθώς και πολλές ακόμα μικρότερες συλλογές, αλλά και τις σημαντικότατες περιοδικές του εκθέσεις και μεγάλες του διοργανώσεις, είναι ένα μουσείο που έχει σαφή εκπαιδευτικό προσανατολισμό, πριμοδοτώντας τη Σπουδή των Εικαστικών Τεχνών, αλλά και τη σύνδεση της τέχνης με την καθημερινότητα, την ενθάρρυνση γραφιστικών, σχεδιαστικών κ.ά. εφαρμογών. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του το Μητροπολιτικό Μουσείο εκδίδει περί τους 30 καταλόγους το χρόνο, παράγοντας σημαντικότατο βιβλιογραφικό και εκδοτικό έργο στο χώρο της τέχνης.

Έργα μισού αιώνα από το μεγάλο αυτό θησαυρό διαθέτει σήμερα ελεύθερα στο κοινό και τους χρήστες του διαδικτύου, που ανέρχονται σε 1475 τίτλους το σύνολο.

Μπορείτε να τους εξερευνήσετε και να τους κατεβάσετε εδώ

Καλή εξερεύνηση και καλή διασκέδαση.


    

  

    

  

  

Πέμπτη 6 Ιουνίου 2013

Οι «ελεύθερες» βιβλιοθήκες… και οι «σκλαβωμένες».



Μια πρωτότυπη ιδέα κάνει εδώ και μήνες τη βόλτα της στα κοινωνικά και τα συμβατικά μέσα, υπηρετώντας με σπουδή τη χαζοζαρούμενη αναγκαιότητα για εκπομπή «καλών ειδήσεων». Εντάξει, πρωτότυπη δεν είναι η ιδέα, αφού εφαρμόζεται χρόνια στο εξωτερικό, αλλά ας πούμε πως είναι πρωτότυπη η εφαρμογή της στη χώρα μας. Μικρές, «ελεύθερες» βιβλιοθήκες στήνονται σε σημεία της πόλης βασισμένες στη λογική της ανταλλαγής βιβλίων. Ο καθένας μπορεί να πάρει ένα βιβλίο από αυτές και αν θέλει να αφήσει ένα άλλο. Δημιουργείται έτσι ένας σταθμός μετεπιβίβασης βιβλίων διαχειριζόμενος από τους όποιους ενδιαφερόμενους.

Η εφαρμογή λοιπόν προπαγανδίζεται στην Ελλάδα ως «εναλλακτική προσέγγιση στην παραδοσιακή έννοια της δημόσιας βιβλιοθήκης», ως «μικρές ελεύθερες βιβλιοθήκες» «δίχως συνδρομή ή χρηματικό αντίτιμο και με ελεύθερο ωράριο λειτουργίας». Αυτές οι «φωλιές» βιβλίων λοιπόν εμφανίζονται σχεδόν ως ισάξιες του «δάσους» των βιβλίων που υπάρχουν στις βιβλιοθήκες. Είναι όμως έτσι;

Παπαχαραλάμπειος-Δημόσια-Κεντρική-Βιβλιοθήκη-Ναυπάκτου
Ποια είναι η παραδοσιακή έννοια της δημόσιας βιβλιοθήκης- ποιος την ορίζει; Είναι οι δημόσιες βιβλιοθήκες στην Ελλάδα παραδοσιακές; Εμπλουτίζει τη δράση τους η εν λόγω προσέγγιση; Αφήνει ίχνος στη λειτουργία τους; Οφείλουμε να παραδεχτούμε πως κυρίως λόγω της υποχρηματοδότησης και της τρομακτικής υποστελέχωσης οι δημόσιες βιβλιοθήκες της χώρας αδυνατούν να επιτελέσουν δυναμικά το ρόλο τους. Τόσο όμως οι σπουδές, όσο και η δουλειά των βιβλιοθηκονόμων έχουν πετύχει τα τελευταία χρόνια κάτω από αυτές τις συνθήκες να δείξουν πως ο «παραδοσιακός ρόλος» των βιβλιοθηκών αλλάζει περιεχόμενο, χωρίς να αλλάζει στόχευση: η κάλυψη των πληροφοριακών, εκπαιδευτικών, ψυχαγωγικών αναγκών των τοπικών κοινωνιών είναι η αποστολή και το έργο τους. Πολλές είναι οι βιβλιοθήκες που τον υπηρετούν, με μέσα και εργαλεία σύγχρονα και κοινά εφαρμόσιμα στις χώρες της Δύσης. Χωρίς να έχουν λύσει τα δομικά τους προβλήματα οι βιβλιοθήκες στην Ελλάδα έχουν έντονο το αίσθημα της κοινωνικής αποστολής, την οποία και επιτελούν (σχεδόν μόνες τους).



Η τελευταία επισήμανση είναι αυτή που συγκρούεται με την αισθητική, το ήθος και την πολιτική λειτουργία των ευφάνταστων εθελοντικών δράσεων τύπου «μικρές ελεύθερες βιβλιοθήκες». Καταδικασμένες στην εκφυλιστική πορεία του εθελοντικού ερασιτεχνισμού οι εν λόγω δράσεις λειτουργούν κυρίως ως μιντιακά προϊόντα, ως σαμπουάν αισιοδοξίας. Κάποτε που το μπουκάλι αδειάζει, απλά το πετάμε. Χωρίς έστω κι έτσι να θέσαμε το ζητούμενο: τη θεσμική θωράκιση των βιβλιοθηκών, τη χρηματοδότησή τους, την πλήρη και σωστή λειτουργία τους, τη δυναμική τους παρέμβαση στο κοινωνικό γίγνεσθαι.


Μια ιδέα που προέρχεται από κοινωνίες με διαφορετικό παρελθόν στο θεσμό των βιβλιοθηκών, με διαφορετικά κοινωνικά χαρακτηριστικά, με διαφορετική οικονομική και πολιτική κατάσταση, μια ιδέα που εκεί συμπληρώνει, αλλά δεν αντικαθιστά τις βιβλιοθήκες, έρχεται εδώ να λειτουργήσει ως ανταγωνιστική μοντερνιστική πρακτική, χωρίς καν να ενδιαφέρεται να θέσει ερωτήματα για τις βιβλιοθήκες ως κοινωνικούς χώρους, για την κρατική υποχρέωση παροχής πολιτιστικών υπηρεσιών για τη θεσμοποιημένη καλλιέργεια της αναγνωστικής συμπεριφοράς.

Πέμπτη 30 Μαΐου 2013

Η Αβάσταχτη Αθωότητα του Είναι


της Εύης Βουλγαράκη-Πισίνα

Η διανομή βιβλίων από εφημερίδες έχει απασχολήσει κατά καιρούς τον εκδοτικό χώρο. Και κατά γενική ομολογία θεωρείται βιβλιοκτόνο μέτρο, όχι μόνο με βάση τις αποφάσεις Συλλόγων Εκδοτών αλλά και σύμφωνα με τις εγκυρότερες γνώμες επαρκών αναγνωστών και βιβλιόφιλου κοινού. Η εισπήδηση αυτή των ΜΜΕ σε έναν άλλο επαγγελματικό κλάδο είναι ευκαιριακή. Στηρίζεται στη δύναμη της κυκλοφορίας της εφημερίδας και κατ’ επέκταση επιτυγχάνει ένα χαμηλό κόστος, καθώς διανέμεται σε μεγάλο τιράζ, απευθυνόμενη όχι στην αγορά των βιβλιοπωλείων αλλά κατά κύριο λόγο σε αυτή των περιπτέρων. Η καθαρά τυπογραφική ποιότητα κρίνεται καταρχάς από τη βιβλιοδεσία. Απλώς κολλητά τα βιβλία, και όχι ραφτά, όπως απαιτούν οι προδιαγραφές μιας ποιοτικής, εμπορικής (και όχι καλλιτεχνικής) βιβλιοδεσίας, γίνονται φύλλο και φτερό στην πρώτη ανάγνωση. Ανάλογος είναι και ο χρόνος της κυκλοφορίας τους. Ταχυκίνητο το προϊόν, κάτι σαν το γάλα. Απωθητικά χαμηλής ποιότητας είναι το χαρτί, που συνήθως τρίβει στα χέρια. Επόμενο είναι να υπάρχουν παράπονα για τις μεταφράσεις, την επιμέλεια, τον σχεδιασμό της έκδοσης και ό,τι συνιστά γενικότερα την ουσία της τυποτεχνίας. Κάποιες φορές τα προβλήματα αυτά αντιμετωπίζονται χάρη στη σύμπραξη με συστηματικούς εκδότες βιβλίων, μια σύμπραξη που ενδεχομένως αποφέρει μια καλή ένεση ρευστότητας στους τελευταίους, εντούτοις δεν είναι παρά μια αυτοκτονική πρακτική.

Γενικώς, τα βιβλία στην ελληνική γλώσσα κυκλοφορούν σε μικρό τιράζ, και πραγματικά ελάχιστοι είναι οι συστηματικοί, ακόμα λιγότεροι όσοι μπορούν να ενταχθούν στην (αόριστη κάπως) κατηγορία των επαρκών αναγνωστών. Οι αιτίες πρέπει να αναζητηθούν με προσοχή, αλλά δεν είναι του παρόντος.

Η διανομή βιβλίων μέσω των εφημερίδων συρρικνώνουν ακόμα περισσότερο τους ευάριθμους πελάτες των εκδοτικών οίκων. Έτσι, στην πραγματικότητα η τιμή του βιβλίου ανεβαίνει, καθώς πρέπει κανείς να αποσβέσει την επένδυσή του σε μικρότερο αριθμό αντιτύπων. Με δεδομένη την οικονομική κρίση και την αντιμετώπιση του βιβλίου ως είδους πρώτης ανάγκης μόνο από λίγους και εκλεκτούς, εκδοτικοί οίκοι κλείνουν ή φυτοζωούν, αδυνατώντας να ανταπεξέλθουν σε υποχρεώσεις ή να στηρίξουν ένα φιλόδοξο εκδοτικό πρόγραμμα. Συρρίκνωση των πωλήσεων, συρρίκνωση του κλάδου, περιορισμός των επιλογών και δυνατοτήτων του ελληνόγλωσσου κοινού.

Ο θεσμός της Γιορτής Βιβλίου προσφέρει μια ευκαιρία στους εκδότες να έρθουν σε απευθείας επαφή με το κοινό τους. Και στο κοινό να επιλέξει από μια μεγάλη γκάμα παλαιότερων και νέων τίτλων, να ενημερωθεί, να καταγράψει και ενδεχομένως να προμηθευτεί βιβλία, είτε άμεσα, είτε αργότερα στο βιβλιοπωλείο της επιλογής του.

Η Γιορτή Βιβλίου φέτος διαρκεί από τις 24 Μαΐου μέχρι τις 9 Ιουνίου. Περιλαμβάνει 3 Σαββατοκύριακα, εκ των οποίων το Σαββατοκύριακο κλειδί είναι το δεύτερο. Το πρώτο έχει συνήθως αναγνωριστικό χαρακτήρα και στο τελευταίο έχουν όλα σχεδόν ήδη συντελεστεί. Στο ενδιάμεσο Σαββατοκύριακο επενδύεται η ελπίδα των συμμετεχόντων για είσπραξη, και δη σε συνθήκες κρίσης. Γιατί για ένα μεγάλο μέρος των εκδοτών που μετέχουν στην έκθεση, το κόστος της συμμετοχής είναι υψηλότατο σε σχέση με τις προσδοκώμενες πωλήσεις, σε σημείο να μην είναι βέβαιο ούτε καν αν θα καλυφθεί. Ας μη γίνει λόγος για εργατοώρες στους μικρούς και κόστος προσωπικού στους λίγο μεγαλύτερους.

Σε αυτό ακριβώς το Σαββατοκύριακο είχε την ιδιοφυή ομολογουμένως επινόηση το Βήμα FM να οργανώσει παράλληλα Παζάρι Βιβλίου στους κήπους του Μεγάρου Μουσικής. Ο σκοπός φιλανθρωπικός. Το γεγονός διαφημίζεται με εκτενέστατο ρεπορτάζ στο Mega Channel και τα άλλα media. Βιβλία χαμηλού κόστους προσφέρονται εκεί, και μάλιστα ενισχύουν κοινωνικούς σκοπούς. Είναι φανερό ότι το σχέδιο με τις πωλήσεις βιβλίων στο περίπτερο δεν είχε πάντα την αναμενόμενη απήχηση και σωροί στοιβάζονται τα επιστρεφόμενα βιβλία στις αποθήκες του λαμπρακικού συγκροτήματος. Γιατί αυτά να πολτοποιηθούν και να μη χρησιμεύσουν για τη διαφήμιση του Βήματος FM, σε συνδυασμό με την καλή πράξη; Ξεστοκάρισμα, ρευστοποίηση, με «ένα σμπάρο, πολλά τρυγόνια».

Δεν θα είχε κανείς αντίρρηση, αν η ευαισθησία της φιλανθρωπίας του λαμπρακικού συγκροτήματος λάμβανε τη στοιχειώδη πρόνοια, ώστε το παζάρι της να μη λειτουργεί ευθέως ανταγωνιστικά στην ταυτόχρονη Γιορτή Βιβλίου.

Δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί κανείς ως προς τη χρονική επιλογή, αν πρόκειται για συγκυρία ή τυχόν συνιστά ένα ακόμα πρόσχημα για χτύπημα στους μικρούς εκδότες, και κατά συνέπεια ολοκληρωτικό έλεγχο της αγοράς.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων κ. Καμίνης έλαμψε διά της παρουσίας του στο Παζάρι του Βήματος FM. Εντούτοις, ο Δήμος είναι επίσης χορηγός της Γιορτής Βιβλίου. Συνδιοργανωτής της Γιορτής είναι εξάλλου και η Περιφέρεια, αλλά και κυρίως ο ΣΕΒΑ (Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλιοπωλών Αθήνας).

Αναρωτιέται καλόπιστα κανείς: Οι διοργανωτές και συνδιοργανωτές της Γιορτής Βιβλίου δεν έχουν στοιχειώδεις θεσμικές υποχρεώσεις;

Συγκεκριμένα ο ΣΕΒΑ, εκτός από το να εισπράττει το παχυλότατο παράβολο συμμετοχής, σε σχέση με τις ισχνές εισπράξεις, δεν έχει ευθύνη να προστατεύει τους εκθέτες του; Μήπως θα πρέπει να ζητήσουμε ρήτρα εξασφάλισης, ιδίως αν διαπιστώνεται ολιγωρία της διοργάνωσης;

Και ο κύριος Καμίνης δεν θα έπρεπε να γνωρίζει πόσο καταστροφική είναι η ευθέως ανταγωνιστική λειτουργία του Παζαριού για τους εκδότες που μετέχουν στη Γιορτή Βιβλίου;

Ας μην δηλητηριάζουμε όμως με αρνητικές σκέψεις τη χαρούμενη ατμόσφαιρα της κοινωνικής προσφοράς του Βήματος FM, που στηρίζεται άλλωστε από τόσους και τόσους χορηγούς. Και ας μην καταλογίσουμε στους ιθύνοντες ανευθυνότητα, αν μη τι άλλο. Κακό που δεν διορθώνεται, ας το απολαύσουμε… Ας απολαύσουμε την αβάσταχτη αθωότητα του είναι.

Η εικόνα είναι πίνακας της Ε.Β.-Π. ©

Τετάρτη 22 Μαΐου 2013

36η Γιορτή Βιβλίου


Η 36η Γιορτή Βιβλίου ξεκινά στο Πεδίον του Άρεως την Παρασκευή 24 Μαΐου και διαρκεί μέχρι και την Κυριακή 9 Ιουνίου 2013. Θα είμαστε στο περίπτερο 76 και θα χαρούμε να σας συναντήσουμε.

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ:  Δευτέρα-Πέμπτη 6:00 μ.μ.-10:00 μ.μ.
Παρασκευή-Σάββατο 6:00 μ.μ.-10:30 μ.μ.
Κυριακή 11:00 π.μ.-2:30 μ.μ. και 6:00 μ.μ.-10:00 μ.μ.

Τρίτη 21 Μαΐου 2013

Χαρίζεις ένα Βιβλίο;



Ένας Ακόμα Συνειρμός από τη Γιορτή του Βιβλίου







του Aleph Rellik



Η ανοιξιάτικη-καλοκαιρινή Γιορτή Βιβλίου, που φέτος θα γίνει στο Πεδίον του Άρεως και ξεκινά από αυτή την Παρασκευή, κάθε φορά μου φέρνει πολλούς συνειρμούς και με βάζει να ταξιδεύω στις αναμνήσεις μου γύρω από το βιβλίο. Μεγαλωμένος από παιδί δίπλα και μέσα στα βιβλία, σε ένα σπίτι που οι πλειονότητα των τοίχων του καλύπτονται από βιβλιοθήκες, έχω γύρω από αυτά αναμνήσεις αρκετές. Έτσι, κάθε χρόνο όταν ακούω Γιορτή Βιβλίου, θυμάμαι τις παιδικές και εφηβικές βόλτες μου σε εκθέσεις δίπλα στην Ακρόπολη ή στο μικρολίμανο του Πειραιά ή ακόμα και σε πλατείες μικρότερων δήμων της Αθήνας. Φέτος όμως οι συνειρμοί μου ήταν κάπως διαφορετικοί. Στην 36η Γιορτή Βιβλίου το σύνθημα «Με διάβασες; Χάρισε με!» μου χτυπάει κάπως στο μυαλό μου, καθώς θυμάμαι μια συζήτηση με έναν φίλο, μια πάλη δυο διαφορετικών σκέψεων πάνω στο βιβλίο.

Ας πάρουμε την ιστορία από λίγο πιο πριν – πηδώντας όμως το κομμάτι με τις πολλές βιβλιοθήκες σπίτι μου και ίσως και τις επώδυνες αναμνήσεις με τη μητέρα μου να με πιέζει να διαβάσω εξωσχολικά, την οποία όμως και σαν ενήλικος πλέον πρέπει να ευγνωμονήσω που με μύησε στα μυστικά του βιβλίου. Ο κόσμος μου γύρω από τα βιβλία, και οι σκέψεις μου πάνω σ’ αυτά κλονίστηκαν με την είσοδό μου στο πανεπιστήμιο. Θυμάμαι την πρώτη μου συνάντηση με τον «Εύδοξο», το σύστημα διακίνησης πανεπιστημιακών συγγραμμάτων. Θυμάμαι πώς αμέσως τον αντιπάθησα, όταν μου είπε πως μπορώ να επιστρέψω συγγράμματα προηγούμενου εξαμήνου, κερδίζοντας πόντους (πιστωτικές μονάδες στον «ατομικό φάκελο προσόντων», κάτι που ποτέ δεν κατάλαβα ακριβώς αφού ποτέ δεν ασχολήθηκα μαζί του). Τι θα πει “κερδίζω”, άμα επιστρέψω τα βιβλία από τα μαθήματα που έχω περάσει; Πώς θα καταφέρω έτσι, σαν μελλοντικός επιστήμονας, να έχω μια αξιόλογη προσωπική και εύκολα προσβάσιμη βιβλιοθήκη πάνω στο αντικείμενό μου, την οποία θα μπορώ να συμβουλευτώ κάθε φορά που συναντώ ένα πρόβλημα ή μια δυσκολία; Μου φάνηκε πως είχε συντελεστεί ένα χτύπημα κάτω από τη μέση στην επιστημονική γνώση. Ακόμα πιο περίεργο μου φάνηκε αυτό, αφού ο Εύδοξος δούλευε για το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, το οποίο και δεν έπρεπε να επιτρέψει κάτι τόσο σοβαρό να συμβεί.

Ένα χρόνο πιο μετά, μιλώντας με έναν φίλο, που ακόμα δεν γνωριζόμασταν και πολύ καλά, σπίτι μου –και παρέα λίγο τσίπουρο ή κρασί– πιάσαμε κουβέντα γύρω από τα βιβλία. Τι διαβάζει ό ένας, τι ο άλλος, τι άρεσε στον καθέναν και τι ίσως θα θέλαμε να διαβάσουμε. Στη συνέχεια όμως έμελλε ό,τι σκεφτόμουν γύρω από τα βιβλία να καταρρεύσει… Αυτό έγινε όταν μου είπε ότι τα βιβλία που διαβάζει συνήθως, δεν τα αγοράζει ποτέ, μόνο τα δανείζεται και τα επιστρέφει, όπως ακριβώς κάνει και με τα δικά του βιβλία.

Ένα βιβλίο, λέει, έχει μια ιστορία, έναν κύκλο, αρχικά κάποιος το γράφει, το καλλιτεχνεί ή το τυπώνει και μέσω μιας διαδικασίας φτάνει κάποια στιγμή στο βιβλιοπωλείο. Εκεί όμως, συνεχίζει προς ξάφνιασμά μου, εκεί που κάποιος θα νόμιζε ότι το ταξίδι του βιβλίου θα ήταν κοντά στο τέλος του, εκεί είναι που αρχίζει η πραγματική του περιπέτεια. Στο βιβλιοπωλείο τυχαίοι αγοραστές, περαστικοί ακόμα και λαθραναγνώστες το περιεργάζονται, το μισοδιαβάζουν ή το ξεφυλλίζουν. Μέχρι που κάποια στιγμή, ένας από αυτούς αποφασίζει πως αξίζει να πληρώσει το αντίτιμο για να το πάρει μαζί του. Σπίτι του πλέον, το βιβλίο συνεχίζει να χρησιμοποιείται και να ταξιδεύει τον αναγνώστη του σε ιστορίες ευφάνταστες ή σκέψεις βαθυστόχαστες. Όταν ο «ιδιοκτήτης» τελειώσει μαζί του, συνεχίζει να το έχει στο νου του, όμως πλέον ή υλική διάσταση του βιβλίου τού είναι άχρηστη, και το προτείνει σε έναν φίλο του. Κάπως έτσι, το ταξίδι του συνεχίζεται προς άλλα χέρια και άλλα μέρη, για να καταλήξει ποιος ξέρει πού και πότε να ησυχάσει – με τις μισές σελίδες, προσθέτω εγώ.

Όμως, αντίθετα, για μένα, του απάντησα, δεν είναι το βιβλίο που κάνει κύκλους και ταξίδια, αλλά ο νους, και η σκέψη μας. Ξεκινά με ένα μπόγο –την αλφαβήτα–, ένα τίποτα, κάπου από τις πρώτες αναγνώσεις. Προχωράει γοργά μέχρι να φτάσει την εφηβεία. Από κάθε διαδρομή και κάθε προορισμό, σε κάθε σημείο που σταματά, έστω για μια ανάσα, παίρνει και ένα σουβενίρ, ένα ενθύμιο να κουβαλά μαζί του στο ταξίδι. Έτσι, αργεί πλέον από το βάρος που συσσωρεύεται στις αποσκευές του και απαιτεί καλύτερη «γυμναστική» και «μύες» για να προχωρήσει. Καταλήγοντας στην ενηλικίωση να μαθαίνει συνήθως να προχωρά γοργά μαζί με τα μπαγκάζια του, που για άλλους είναι τόνοι υλικό και γι’ άλλους βαλιτσούλες. Όμως όλοι προχωράνε πάντα, συλλέγοντας κομμάτια μέχρι το τέλος της διαδρομής. Σε αυτό το ταξίδι πολλές φορές θα περάσεις πάλι από ένα σημείο που είχες ξαναπεράσει στο παρελθόν, τότε καλά θα κάνεις να προσέξεις το «σουβενίρ» σου, να δεις τι του λείπει που με τα νέα σου εργαλεία μπορείς να βρεις να το μαζέψεις, ενώ μάλιστα πολλές φορές εσύ ο ίδιος θα επιδιώξεις να ξαναβρεθείς στο ίδιο σημείο απλά και μόνο για να δεις το μέρος με το νέο σου βλέμμα.

Έτσι, δυο λογικές συγκρούονται πάνω στο θέμα, και αν θέλετε τη γνώμη μου, δεν νομίζω πως μπορείς να λες για το βιβλίο ότι, σαν τελειώσεις μαζί του, μπορείς να το πετάξεις. Εκτός αν ήταν άχρηστο εξαρχής. Το βιβλίο σού προσφέρει την ψυχική απόλαυση της αναζήτησης και αυτό είναι καλό για έναν άνθρωπο. Αντίθετα, η αναζήτηση της πρόσκαιρης ηδονής και κατόπιν το πέταμα του «προϊόντος» δεν μπορεί παρά να μου θυμίζει ανήθικα εμπόρια που καμία σχέση δεν έχουν με το βιβλίο.


Υ.Γ. Μην με παρανοήσετε όμως, δεν σας λέω να μην δανείζετε και δανείζεστε βιβλία. Όμως αυτό δεν πρέπει να συμβαίνει παρά μόνο ως εξαίρεση στο ταξίδι σας.

Δευτέρα 20 Μαΐου 2013

Χαρίζοντας ένα Βιβλίο, σώζουμε μία Βιβλιοθήκη;

του Βιβλιοθηκάριου


 H 36η γιορτή βιβλίου (στο Πεδίον του Άρεως, 24 Μαΐου-9 Ιουνίου 2013) μας καλεί πάλι να «χαρίσουμε ένα βιβλίο, σώζοντας μια βιβλιοθήκη». Οι επισκέπτες της έκθεσης μπορούν να αφήσουν στη γραμματεία ένα ή περισσότερα βιβλία από αυτά που έχουν διαβάσει, και ο Σύλλογος Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών αναλαμβάνει να ενισχύσει με αυτά τη συλλογή μιας βιβλιοθήκης.

Από μόνη της αυτή η πρόταση φαίνεται μια πολύ καλή ιδέα, καλλιεργώντας μέσα στο γενικότερο κλίμα της Κρίσης την ανταλλακτική οικονομία, την αλληλεγγύη, τον εθελοντισμό και την κοινωνική προσφορά. Υπάρχει όμως μόνη αυτή η παράμετρος;

Το πρόβλημα το δημιουργεί μια μετοχή: «σώζοντας». Καλούμαστε λοιπόν να γίνουμε σωτήρες μιας βιβλιοθήκης. Μιας βιβλιοθήκης που δεν λέμε βέβαια από τι κινδυνεύει, ούτε γιατί κινδυνεύει. Μιας βιβλιοθήκης που θα σωθεί, αν τη σώσουμε.

Σε όλες αυτές τις δράσεις το πρόβλημα των βιβλιοθηκών στην Ελλάδα τίθεται ερασιτεχνικά και μονοσήμαντα. Σε τέτοιες καμπάνιες, διόλου ασήμαντες και κακές, αγνοείται το γεγονός ότι η ανάπτυξη της συλλογής μιας βιβλιοθήκης ούτε είναι το μόνο πρόβλημά της, ούτε γίνεται με μπακαλίστικες λογικές που προσθέτουν ποσότητα υλικού, αδιαφορώντας για το είδος και την ποιότητά του. Οι βιβλιοθήκες δεν είναι αποθήκες βιβλίων προς δανεισμό. Καλύπτουν συγκεκριμένες ανάγκες, ανάλογα με το κοινό που καλούνται να εξυπηρετήσουν. Αυτές τις ανάγκες αγνοεί η μαζική δωρεά βιβλίων.

Η υποχρηματοδότηση, η ανύπαρκτη στελέχωση με ειδικευμένο προσωπικό, η θεσμική μη κατοχύρωση πολλών βιβλιοθηκών, κυρίως δημοτικών, στην Ελλάδα είναι το βασικό πρόβλημα που δεν λύνεται εδώ και πολλά χρόνια. Θα πρέπει να ξέρουν οι δωρητές ότι είναι πολύ πιθανό να αυξήσουν τη συλλογή μιας βιβλιοθήκης που κατά πάσα πιθανότητα δεν θα την επεξεργαστεί βιβλιοθηκονομικά κανείς, που πιθανότατα αν υπάρχει κάποιος βιβλιοθηκονόμος δεν θα υπάρχει για πολύ καιρό γιατί είναι συμβασιούχος, ότι συχνά οι δήμαρχοι κλείνουν τις βιβλιοθήκες διαθέτοντας το προσωπικό τους σε άλλες «σημαντικότερες» υπηρεσίες. Θα πρέπει να ξέρουν πως δεν σώζουν μια βιβλιοθήκη, αλλά πως της δίνουν ένα φιλί – το αν αυτό θα είναι ζωτικό δεν εξαρτάται από αυτούς, αλλά από την κλινική κατάσταση του ασθενούς. Γι’ αυτή την τελευταία υπεύθυνο και υπόλογο είναι το κράτος, αυτό οφείλει να επενδύσει στις βιβλιοθήκες. Η κρατική ενίσχυση των βιβλιοθηκών είναι επένδυση με ανταποδοτικότητα, δεν είναι σπατάλη ή ξόδεμα για ένα τυχαίο κοινωνικό αγαθό, αυτό της ψυχαγωγίας και της πληροφόρησης.

Εν κατακλείδι, χαρίζοντας ένα βιβλίο, δεν σώζουμε μια βιβλιοθήκη. Αυτό δεν σημαίνει ότι η δωρεά δεν έχει την αξία και τη σημασία της.