Παρασκευή 28 Μαρτίου 2014

Φτωχούλης και Πολυαγαπημένος



Για το φτωχούλη θα πω δυο λόγια απ΄ την Ασίζη
Που πήγε πέρα στης Βαβυλώνας το μετερίζι
Για να κηρύξει την ανθρωπιά την καλοσύνη
Μα του περάσανε χαλκά οι Σαρακήνοι...



"Κανένας Ἅγιος ἀπό τή Δυτική Παράδοση δέν βρίσκεται τόσο κοντά στή θρησκευτική ἑλληνοβυζαντινή Παράδοση ὅσο ὁ Φραγκίσκος. Τό σύνολο τῶν γραπτῶν του, ποῦ παρουσιάζεται ἐδῶ μεταφρασμένο γιά τό ἑλληνικό κοινό, τό μαρτυρεῖ μέ περίτρανο τρόπο. Αὐτός ὁ φτωχός ἀδελφός, ποῦ θεωροῦσε τόν ἑαυτό τοῦ ἁπλό, ἄσημο κι ἀγράμματο, προσέφερε στήν ἀνθρωπότητα κάτι ποῦ δύσκολα τό συναντᾶμε, ἀκόμη καί στόν χῶρο τῶν μεγάλων ἁγίων: μᾶς ἄφησε μία σπουδαία συλλογή κειμένων, ἡ ὁποία μᾶς δίνει τή δυνατότητα νά γνωρίσουμε τούς μυστηριώδεις ὁραματισμούς τῆς ψυχῆς του, τόν ἐσωτερικό του κόσμο, τή δική του προσωπική ζωή, ἀπ’ ὅπου ξεπήδησαν ἡ ἀνθρωπιά κι ἡ ἁγιοσύνη, ἡ ἀποστολική δράση καί ἡ μαρτυρία του, τό τόσο ριζικά καί γεμάτο ἀγαλλίαση εὐαγγελικό μήνυμα, ὥστε νά συναρπάζει ὅποιον τό κατανοεῖ καί τό ζεῖ. Αὐτό τό μήνυμα τοῦ Φραγκίσκου, πού μπορεῖ κανείς εὔκολα νά βρεῖ στήν παροῦσα ἔκδοση τῶν ἁπάντων του, εἶναι ἱκανό νά κυριαρχήσει καί νά προκαλέσει κάθε χριστιανό καί νά τόν ὠθήσει ἀποφασιστικά πρός μιά περιπέτεια ἀπελευθέρωσης καί ἀγάπης. Βασική προϋπόθεση γιά νά πλησιάσει κανείς αὐτές τίς σελίδες εἶναι ἡ ἁπλότητα καί ἡ ἀγάπη. Ὁ Φραγκίσκος εἶναι ὁ Ἅγιος τῆς ἁπλότητας καί τῆς ἀγάπης καί μόνο ὅποιος κατορθώσει νά ξαναφέρει πάνω στήν ἐπιφάνεια τῆς ζωῆς του αὐτές τίς ἀρετές, θά μπορέσει νά γευθεῖ τή δροσιά καί τή διαχρονικότητα τῶν κειμένων του."

Αυτά μας λέει για τον άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης ο Παναγιώτης Υφαντής, καθηγητής θεολογίας και ποιητής, μεταφραστής και επιμελητής της έκδοσης των απάντων του αγίου Φραγκίσκου στα ελληνικά.


http://www.maistros.info/shop/index.php?productID=243



Για την ιστορία του πόσο αγαπήθηκε ο άγιος Φραγκίσκος και πόση απήχηση είχε και έχει ανάμεσά μας, μεγάλη σημασία έχει αναμφίβολα το βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, Ο Φτωχούλης του Θεού. Ευτύχησε η μορφή του Φραγκίσκου στα χέρια του Καζαντζάκη, ο οποίος μας αποδίδει ανάγλυφο τον ήρωά του, με τόση λογοτεχνική δυνότητα, με τόση συναίσθηση ευθύνης, βάζοντας τούτα τα λόγια στο στόμα του αφηγητή: "Τρέμω, γιατί πολλές φορές δεν μπορώ να ξεχωρίσω ποια η αλήθεια και ποια η ψευτιά" (σ. 23).

Πόσοι μεγάλοι ζωγράφοι αποτύπωσαν τη μορφή του αγίου. Από τους τόσους πίνακες ξεχωρίζουμε δύο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (El Greco), ο δεύτερος μάλιστα των οποίων επιλέχθηκε για την έκδοση των απάντων.





 


Κάποιες σύγχρονες κλωστές πορφυρές προστίθενται στο σεμνό ετούτο κουρελάκι που ιστορεί την επίδραση της σκέψης του αγίου με ένα τραγούδι σε στίχους Λίνας Νικολακοπούλου και μουσική Λαυρέντη Μαχαιρίτσα και Angelo Branduardi, με τίτλο: "Ο Σουλτάνος της Βαβυλώνας και η γυναίκα - 2001"


Στης Βαβυλώνας τη γη με ράσο αντί γι’ ακόντιο
Κινά ένας φίλος για ταξίδι υπερπόντιο
Για να κηρύξει την ανθρωπιά την καλοσύνη
Μα του περάσανε χαλκά οι Σαρακήνοι

Για το δικό του Θεό
Του κόσμου το άδικο
Σ’ ένα Σουλτάνο μπροστά
Τον παν κατάδικο τον λύνει αυτός απ’ τα δεσμά του
Κι έτσι ο φίλος μας κινάει να πει κι αλλού το κήρυγμα του...



Και θα ολοκληρώσω με τα λόγια του Φτωχούλη, σε απόδοση Παναγιώτη Υφαντή:



ΠΡΟΣΕΥΧΗ «ΑΣ ΑΡΠΑΞΕΙ»

[1]        Ἄς ἁρπάξει, σέ παρακαλῶ, Κύριε,
            ἡ πύρινη καί γλυκιά δύναμη τῆς ἀγάπης σου
τόν νοῦ μου ἀπό ὅλα τά πράγματα πού ὑπάρχουν κάτω ἀπό τόν οὐρανό
[2]        ὥστε νά πεθάνω ἀπό ἀγάπη γιά τήν ἀγάπη σου
            ὅπως ἐσύ εὐδόκησες νά πεθάνεις
            ἀπό ἀγάπη γιά τήν ἀγάπη μου.


Δευτέρα 24 Μαρτίου 2014

Οι παρελάσεις






Μου άρεσαν οι παρελάσεις. Ιδιαίτερα της 25. Μέσα στην άνοιξη, ο ήλιος ψηλά και στο χέρι φορούσαμε Μάρτη. Ένιωθα εθνικά υπερήφανος. Το εθνικά δεν το είχα ξεκαθαρίσει μέσα μου, αλλά με έπνιγε η υπερηφάνεια. Το αλητάκι που έτρεχε όλη τη μέρα στις ανηφόρες του Δομοκού, με μεταποιημένο το παντελόνι της αδελφής του και με τρύπια μπλούζα στους αγκώνες, μπαλωμένη όπως όπως με το βελόνι, γινόταν ένα με τα υπερήφανα νιάτα της Ελλάδος, τα έτοιμα να σηκώσουν το βάρος της ιστορίας στους ώμους τους, χωρίς να φοβούνται, χωρίς να δειλιάζουν μπροστά σε κανέναν εχθρό, όπως έλεγε η φωνή από το μεγάφωνο που συνόδευε το εμβατήριο. Και όλα αυτά επειδή φορούσα μπλε παντελόνι και άσπρο πουκάμισο και πήγαινα δίπλα δίπλα με ρυθμό με όλους τους συμμαθητές μου.
Δεν ήξερα τον εχθρό, αλλά ήμουν έτοιμος να θυσιαστώ για κάτι και ακόμα πιο έτοιμος να συγχωρήσω με μεγαλοψυχία εκείνη τη μέρα της εθνικής επετείου όποιον με έβλαψε και με στενοχώρησε. Συγχώρησα κάποτε τον Βαγγέλη που την προηγούμενη μου άνοιξε το κεφάλι με μια πέτρα. Γιόρταζε κιόλας, ανωτέρα βία. Τον Γιάννη που με πέταξε από το ιερό όταν ήθελα κι εγώ να ντυθώ παπαδάκι και δεν με άφηνε γιατί ήταν πιασμένες οι θέσεις, και τον Θανάση, αυτόν δεν ξέρω γιατί τον συγχώρησα, εγώ τον είχα κλέψει στους βώλους. Όλα συγχωρητέα λόγω εθνικής περηφάνιας. Δεν πρόσεχα τους λόγους των δασκάλων στη γιορτή, ούτε με άγγιζαν τα ποιήματα του Βαλαωρίτη "Μέριασε βράχε να διαβώ" ή "της Ρούμελης οι μπέηδες και του Δράμαλη οι αγάδες" που κείτονταν στο χώμα ξαπλωμένοι. Με επηρέαζε όμως η γενικότερη συγκίνηση που έβλεπα στα μάτια πολλών, ιδιαίτερα όταν άρχιζαν οι χοροί και οι Σουλιώτισσες αποχαιρετούσαν τον κόσμο, τη γλυκιά ζωή και τη δύστυχη πατρίδα. Την ίδια πατρίδα που αποχαιρετούσαν και οι μετανάστες στο "Μισεύω και τα μάτια μου δακρύζουν λυπημένα". Παρελαύναμε στους δρόμους απ' όπου έφυγε, όπως λέει κι ο Γκανάς, η μισή πατρίδα για τα ξένα. Ένιωθα υπερήφανος που θα σήκωνα κάποτε στοργικά στους ώμους μου την πονεμένη πατρίδα και δεν θα πονούσε πια – οποία ψευδαίσθησις. Καταλυτική ήταν όμως πάντα η μορφή του πατέρα που ως χωροφύλαξ καθόταν μπροστά από το πλήθος και με καμάρωνε βουρκωμένος –το διαισθανόμουν– κάτω από τα μαύρα γυαλιά του. Και πιο πίσω η μητέρα ανακατεμένη με τον κόσμο, φώναζε,"Αλέκο, Αλέκο, εδώ..." για να την προσέξω.
Τόσοι και τόσοι αποχαιρέτισαν από τότε αυτή τη δύστυχη πατρίδα, μαζί ο πατέρας και η μητέρα, τόσοι και τόσοι μίσεψαν και μισεύουν ακόμα. Κι η πατρίδα λυτρωμό δεν έχει. Ίσως γι' αυτό με συγκινούν ακόμη οι παρελάσεις. Μια συλλογική πορεία, αναπαράσταση μιας εξόδου, ας πούμε του Μεσολογγίου, που πάντα την ακολουθεί η μοναξιά, η ερήμωση και η θλίψη, σαν σκορπίζει το πλήθος και μένουν οι δρόμοι άδειοι.
Κοίταζα τις προάλλες εκείνες τις γεμάτες μνήμες φωτογραφίες των σχολικών παρελάσεων. Όταν κατέπεσε η φόρτιση, έβαλα τα γέλια. Γιατί μετά από τόσα χρόνια συνειδητοποίησα ότι ήμουν τόσο εθνικά υπερήφανος που σχεδόν σε όλες έχω λάθος βήμα.

Αλέξανδρος Βαναργιώτης

Κυριακή 2 Μαρτίου 2014

Βιβλία Τέχνης Ελεύθερα στον Ιστό από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη




Θερμές ευχαριστίες για τη φωτογραφία του Μητροπολιτικού Μουσείου στον Τσαλαπετεινό!


Ένα από τα 10 μεγαλύτερα και σημαντικότερα μουσεία τέχνης παγκοσμίως είναι το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη. Εκεί, σε μια πραγματική μητρόπολη, χτυπά η καρδιά της σύγχρονης τέχνης. Με παράδοση από το 1870, διαθέτει σήμερα 17 παραρτήματα, όπου φιλοξενούνται μόνιμες συλλογές με πάνω από 2.000.000 εκθέματα. Το κεντρικό κτίριο βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Central Park.

Στις συλλογές του Μουσείου εκπροσωπούνται η ελληνική και αιγυπτιακή αρχαιότητα, το Βυζάντιο, η ισλαμική και η κινεζική τέχνη, η ασιατική, αφρικανική και ωκεανική τέχνη γενικότερα. Περίφημες είναι οι συλλογές του μεγάλων Ευρωπαίων ζωγράφων, μεγάλων Αμερικανών ζωγράφων αλλά και κορυφαίων εκπροσώπων της μοντέρνας τέχνης. Κοντά σε αυτά πρέπει να αναφερθούμε στην περίφημη συλλογή μουσικών οργάνων, καθώς και στη βιβλιοθήκη του Thomas J. Watson που αριθμεί περί τις 900.000 τόμους, σχετικούς με ζητήματα τέχνης. Με όλη αυτή τη σκευή, καθώς και πολλές ακόμα μικρότερες συλλογές, αλλά και τις σημαντικότατες περιοδικές του εκθέσεις και μεγάλες του διοργανώσεις, είναι ένα μουσείο που έχει σαφή εκπαιδευτικό προσανατολισμό, πριμοδοτώντας τη Σπουδή των Εικαστικών Τεχνών, αλλά και τη σύνδεση της τέχνης με την καθημερινότητα, την ενθάρρυνση γραφιστικών, σχεδιαστικών κ.ά. εφαρμογών. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του το Μητροπολιτικό Μουσείο εκδίδει περί τους 30 καταλόγους το χρόνο, παράγοντας σημαντικότατο βιβλιογραφικό και εκδοτικό έργο στο χώρο της τέχνης.

Έργα μισού αιώνα από το μεγάλο αυτό θησαυρό διαθέτει σήμερα ελεύθερα στο κοινό και τους χρήστες του διαδικτύου, που ανέρχονται σε 1475 τίτλους το σύνολο.

Μπορείτε να τους εξερευνήσετε και να τους κατεβάσετε εδώ

Καλή εξερεύνηση και καλή διασκέδαση.


    

  

    

  

  

Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2014

Να προσέχεις







Να προσέχεις
Είναι ξηροπόταμος
Ποτέ με δικά του νερά
Ποτέ συμφιλιωμένος με μια πηγή
Ό,τι βρέχει κατεβάζει
Πότε ασήμαντες νεροσυρμές
Πότε βαλτόνερα γεμάτα βατράχους
Και πότε τόνους λάσπης
που πνίγουν αφελείς
και εφησυχασμένους

Αλέξανδρος Βαναργιώτης

Τρίτη 31 Δεκεμβρίου 2013

Καλή Χρονιά!


Oι εκδόσεις Μαΐστρος εύχονται για το 2014 οι λέξεις, οι εικόνες, οι μουσικές να ηχήσουν αληθινές στις πόλεις μας. Καλή χρονιά!