Αναζητώντας τα Απαγορευμένα Βιβλία

Η πρώτη προσπάθεια κάποιος να τοποθετήσει την απαγόρευση βιβλίων χρονικά, γεωγραφικά και πολιτιστικά θα ήταν σίγουρα σε ένα ξορκισμένο παρελθόν, ή ίσως κάπου σε μία σχετικά μεγάλη απόσταση, αλλά σίγουρα –ακόμα και αν η χωρική απόσταση δεν έχει ιδιαίτερη σημασία– σίγουρα θα το τοποθετούσαμε σε μεγάλη πολιτισμική απόσταση από εμάς. 

Κατά πάσα πιθανότητα, η πρώτες σκέψεις μας να πήγαιναν στη Ναζιστική Γερμανία ή τη Χιλή του Πινοσέτ που καίγανε τα βιβλία, ίσως να σκεφτόμασταν την Ελληνική Χούντα, ίσως κάποιοι –πιο μελετημένοι επί του θέματος– από εμάς να γνωρίζανε πως και στη δικτατορία του Μεταξά καίγανε βιβλία, σίγουρα όμως σχεδόν όλοι μας αρχικά δε θα τοποθετούσαμε τέτοιες πρακτικές στο 2015 και την εποχή της ελεύθερης πληροφορίας. Αν έπρεπε να τοποθετήσουμε τη λογοκρισία στο σήμερα, τότε σε ένα δεύτερο επίπεδο θα διώχναμε την πρακτική μακριά μας, θα έπρεπε να σκεφτούμε άλλους πολιτισμούς, βαρβαρικούς. Την πρωτιά θα έπαιρνε τότε το Ισλαμικό Κράτος, θα μιλάγαμε για τον σύγχρονο σκοταδισμό, ίσως να αναζητούσαμε στον χάρτη άλλες δικτατορίες, σίγουρα θα κοιτάγαμε προς την Ανατολή, Μέση ή Άπω, με στόχο να εντοπίσουμε τους βάρβαρους που λογοκρίνουν τα βιβλία.

Η πραγματική τοποθέτηση του φαινόμενου βέβαια απέχει πολύ από ό,τι περιγράφηκε παραπάνω. Πιο συγκεκριμένα, αφορμή για το άρθρο στάθηκε η εβδομάδα απαγορευμένων βιβλίων στην Αμερική, εκεί που κανένας δεν περίμενε να βρει τη λογοκρισία, στην "πολιτισμένη Δύση".

Κάθε χρόνο εκατοντάδες βιβλία λογοκρίνονται σε διάφορα σχολεία και βιβλιοθήκες στις ΗΠΑ, κυρίως από γονείς που επιθυμούν να «προστατεύσουν» τα παιδιά τους από περιεχόμενα ή αξίες με τις οποίες διαφωνούν. Τα στοιχεία αυτά τα συγκεντρώνει ο εθνικός οργανισμός βιβλιοθηκών στην Αμερική και συγκροτεί μια λίστα από τα πιο συχνά λογοκριθέντα βιβλία. Η εβδομάδα απαγορευμένων βιβλίων «γιορτάστηκε» την πρώτη βδομάδα του Οκτώβρη με στόχο να προωθήσει την ελεύθερη διακίνηση ιδεών και να αντιπαλέψει την λογοκρισία.

Στις διάφορες αιτιάσεις της λογοκρισίας, όπως καταγράφτηκαν την πρώτη πενταετία του 21ου αιώνα, πρώτες έρχονται η προσβλητική γλώσσα, το σεξουαλικό περιεχόμενο και η βία. Εξίσου υψηλά στην κατάταξη, ακολουθώντας τα τρία προηγούμενα, βρίσκεται η προώθηση του σατανισμού αλλά και ευρύτερα οι απαγορεύσεις για διάφορους θρησκευτικούς λόγους. Έκτες στην κατάταξη βρίσκονται οι πολιτικές αντιλήψεις ενός βιβλίου ακολουθούμενες από θέματα όπως η ομοφυλοφιλία και τα ναρκωτικά. Βλέποντας τα δέκα περισσότερο λογοκριθέντα βιβλία το 2015 στην Αμερική, πραγματικά συναντά κανείς όλους του παραπάνω λόγους στις διάφορες αιτιάσεις για τις απαγορεύσεις τους.

Αν δούμε ιστορικά τα βιβλία που έχουν λογοκριθεί πρόκειται να συναντήσουμε πολλά που θα περιμέναμε να βρούμε στην λίστα, αλλά και πολλές εκπλήξεις που σίγουρα δεν αναμένονταν:

• Σίγουρα μη αναμενόμενη, η Βίβλος, εκδοθείσα ήδη από την ανακάλυψη του τυπογραφείου, μπορεί να θεωρηθεί, παραδόξως, το πλέον απαγορευμένο βιβλίο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Οι απαγορεύσεις ξεκινάνε από το 1234 στην Ισπανία, και φτάνουν μέχρι τον 20ο και τον 21ο αιώνα.
  
  
  
• Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, γραμμένο το 1848, έχει "περάσει στην παρανομία" σε όλους τους αιώνες , από την πρώτη μέρα που γράφηκε μέχρι και  πολύ πρόσφατα (λ.χ. το 2013 στην Τουρκία).
  
  
  
• Γραμμένο το 1903, Το Κάλεσμα της Άγριας Φύσης, είχε απαγορευθεί από την Ναζιστική Γερμανία, την Ιταλία και την Γιουγκοσλαβία αλλά όχι μόνο, παρόλο που είναι ένα εξαιρετικό διήγημα.
  
  
  
• Δεύτερη μεγάλη έκπληξη είναι ο Οδυσσέας του Τζέιμς Τζόις, ακόμα και αν σήμερα γιορτάζεται με ειδική μέρα αφιερωμένη στο βιβλίο, αρχικά, την πρώτη δεκαετία, είχε απαγορευθεί στη Μεγάλη Βρετανία.
  
  
  
• Σε μια προσπάθεια καλλιέργειας της αισιοδοξίας, στα κατά καιρούς απαγορευμένα βιβλία συναντάμε δυο από τις κλασικές μελλοντικές δυστοπίες, το 1984 του Τζόρτζ Όργουελ και τον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο του Άλντους Χάξλεϋ.
  
          
  
• Ενώ συναντάμε και πολλούς ακόμα μεγάλους λογοτέχνες, όπως ο Λέων Τολστόι, ο Στάινμπεκ, ο Χέρμαν Μέλβιλ, ο Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, o Ιούλιος Βερν και πολλοί ακόμα.
  
      
  
• Θα συναντήσουμε αρχαία ελληνική γραμματεία, όπως η Αντιγόνη του Σοφοκλή ή  Ο Επιτάφιος του Περικλή από τον Θουκυδίδη.
  
   
• Αλλά και βιβλία τα οποία είναι απαγορευμένα μέχρι και σήμερα όπως η Φάρμα των Ζώων, το Persepolis ή οι Χάρτινες Πολιτείες.
  
    
  
• Σίγουρα δυστυχώς, οι "απαγορεύσεις" βιβλίων δεν καταγράφονται πάντα, ενώ πολύ συχνά δεν γίνονται καν από κάποιες επίσημες αρχές.
  Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το μυθιστόρημα της Ελίζαμπεθ Γκάσκελ, Ρουθ. Το μυθιστόρημα ήταν ένα ρηξιακό με το περιβάλλον του κείμενο, καθώς αφορούσε το τότε απαγορευμένο ζήτημα της γυναικείας σεξουαλικότητας. Η ιστορία αφορούσε μια παράνομη εγκυμοσύνη. Οι άντρες της εποχής το απαγόρευαν στις γυναίκες τους, τα παιδιά ή ακόμα και τις μητέρες τους, να το διαβάσουν. Ενώ παράλληλα γυναίκες το αυτο-απαγόρευαν στον εαυτό τους και το εξόρκιζαν από φόβο μη μολυνθούν από αυτό. Τραγελαφικό σημείο της ιστορίας του βιβλίου αποτελεί το γεγονός ότι η ίδια η συγγραφέας το είχε απαγορεύσεις στις ανήλικες κόρες της. Η ίδια όμως κατόρθωσε και να το επιβάλλει στην κοινωνία.
  
  

Αν τέλος, έπρεπε να κλείσει κάπως τούτη η σύντομη περιήγηση στις απαγορεύσεις των διαφόρων βιβλίων, αυτό δεν μπορεί να είναι με την απλή παράθεση των τίτλων, παρά με την προτροπή να διαβαστούν. Καθώς αν κάποιος έχει λόγους να απαγορεύσει την ανάγνωση ενός βιβλίου, τότε πιθανότατα έχουμε κάθε λόγο να πρέπει να το διαβάσουμε!

Αναζητώντας το μυστικό του πατέρα μου μέσα από μια φωτογραφία. Κατοχή, οικονομική κρίση και η ευθύνη της Γερμανίας απέναντι στην Ελλάδα.

του Ούλριχ Κλέεμανν

Κοντομαρί Χανίων, 2 Ιουνίου 1941.

Είναι ή όχι ο πατέρας του στη φωτογραφία; "Δεν έχει σημασία" απαντά ο αρθρογράφος. "Η ευθύνη παραμένει - και η αλήθεια δεν μπορεί να κουκουλώνεται."

Παρακολουθώ στην τηλεόραση μια εκπομπή, όταν στην οθόνη εμφανίζεται μια παλιά ιστορική φωτογραφία από την απόβαση της Βέρμαχτ στην Κρήτη - κι εκεί αναγνωρίζω τον πατέρα μου. Η διαίσθησή μου δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολίας: αυτός είναι. Το ξέρω: ο πατέρας μου είχε πάει στην Κρήτη, και όλη του τη ζωή τον βασάνιζε κάτι, για το οποίο απέφευγε να μιλήσει. Το μόνο που τελικά μπόρεσε να πει ήταν μια ημερομηνία. Εκείνη τη μέρα είχε συμβεί “κάτι πάρα πολύ άσχημο”. Την ίδια ημερομηνία θα την ξαναβρώ λίγο αργότερα, καθώς θα ψάχνω στο ίντερνετ πληροφορίες για τη φωτογραφία της εκπομπής. Είμαι σίγουρος. Δε θέλω να σωπάσω. Η σχέση που με δένει προσωπικά με τη φωτογραφία είναι αρκετή, για να διαπεράσει κι εμένα ο τρόμος που κρύβεται πίσω της. Τότε ακριβώς συνειδητοποιώ το βάρος της ευθύνης που έχει η Γερμανία απέναντι στους Έλληνες. Γράφω το άρθρο. Λίγη ώρα αφότου αναρτήθηκε στο n-tv, χτυπά το τηλέφωνο. Στην άλλη άκρη της γραμμής η φωνή λέει: “αυτός που σημαδεύει με τ' όπλο είναι ο παππούς μου”. Μένω άναυδος. Αποσύρω το άρθρο. Αν τελικά ο σκοπευτής δεν είναι ο πατέρας μου, πόση αλήθεια υπάρχει στα λόγια μου; Είναι δυνατόν να κάνω λάθος, κι ωστόσο να ισχυρίζομαι πως έχω δίκιο; Προσπαθώ να συγκεντρωθώ. Η ταραχή που με κάνει να γράψω, δε χωράει αμφισβήτηση. Είναι αληθινή. Ο συνομιλητής μου τη συμμερίζεται. Όμως δεν του επιτρέπεται να μιλήσει. Η οικογένεια του παππού και πατέρα που έχει πεθάνει από καιρό, δεν θέλει να στιγματιστεί το όνομά του.

Ήταν σ' εκείνη την σημαδιακή εκπομπή του Γκύντερ Γιάουχ, με προσκεκλημένο τον υπουργό οικονομικών της Ελλάδας, το Μάρτιο. Αυτό που είδα με είχε τραντάξει. Ένα μόνο πράγμα ήθελα να κάνω εκείνη την ώρα: να γράψω γι' αυτή την ιστορία, να βγει από μέσα μου. Γιατί η σιωπή κάθε πατέρα και μητέρας που βγήκε από τον πόλεμο με τραύματα, ήταν και παραμένει για τα παιδιά τους κάτι το αγιάτρευτο.
Αρχίζω λοιπόν να γράφω:

“Ειλικρινά, τι πρέπει να κάνω, όταν αναγνωρίζω τον εαυτό μου στο πρόσωπο της φωτογραφίας; Πώς ν' αντιδράσω, όταν βλέπω ότι ο σκοπευτής αυτός είναι ο πατέρας μου; Ο πατέρας μου στα νιάτα του, είναι δεν είναι 21 χρονών. Βρέθηκε στην Κρήτη το καλοκαίρι του 1941. Του έδωσαν τη διαταγή, σ' αυτόν και στους άλλους που ήταν μαζί του, να σκοτώσει. Να σκοτώσει αθώους αμάχους... Την εκπομπή την είδα στο βίντεο δυο μέρες μετά την προβολή της.

Τις τηλεοπτικές συζητήσεις συνήθως τις αποφεύγω. Αυτή τη φορά, λόγω του Βαρουφάκη, ήθελα να τη δω. Ο συγκεκριμένος λέει ανοιχτά κάποια πράγματα, που εμείς εδώ κάνουμε πως δεν τα βλέπουμε. Γι' αυτό το λόγο μου είναι συμπαθής. Στο τάμπλετ μπορώ να σταματήσω κάθε βίντεο, να δω κάτι σε επανάληψη και να βεβαιωθώ γι' αυτό που βλέπω. Ότι κάποια στιγμή θα χρησιμοποιούσα αυτή τη λειτουργία για να ταυτοποιήσω τον πατέρα μου, που πέθανε το 2008, σε μια εκπομπή του Γιάουχ, σε καμιά περίπτωση δε μπορούσα να το φανταστώ. Σίγουρα δε θα το φανταζόταν ούτε εκείνος. Να όμως που τώρα συμβαίνει ακριβώς αυτό. Το βίντεο με το αίτημα της Ελλάδας για πολεμικές αποζημιώσεις ειναι σύντομο, όμως καθώς δείχνει σκηνές από τις θηριωδίες των Γερμανών στην Κατοχή, εμφανίζεται ετούτη η εικόνα: ο στρατιώτης της Βέρμαχτ με το τουφέκι στον ώμο. Το πρόσωπο κάτω από το κράνος μού φαίνεται γνωστό με την πρώτη ματιά. Αμέσως γυρίζω πίσω κι αποθηκεύω την εικόνα. Είναι κάτι παραπάνω από απλή εντύπωση. Όμως τη στιγμή αυτή δε θέλω ή δε μπορώ να κάνω περισσότερα. Πριν πάρω την απόφαση ν' ανοίξω αυτή την πόρτα, θέλω πρώτα να δω την εκπομπή μέχρι το τέλος.

Με το που τελειώνει, συγκεντρώνομαι και κοιτάζω προσεκτικά τη φωτογραφία. Δε χωράει αμφιβολία: είναι ο πατέρας. Ως τα βαθιά γεράματα είχε φυλάξει στα χαρακτηριστικά του κάτι νεανικό. Είχα δει άλλωστε και τις φωτογραφίες: από το δυτικό μέτωπο, τα Βαλκάνια, την Ελλάδα, την Κρήτη. Κι αυτά τα χέρια τα γνωρίζω - το αριστερό στην κάνη του όπλου, το δεξί με το δάχτυλο στη σκανδάλη. Ο πατέρας είχε μεγάλα χέρια. Κρατούσε με δύναμη, κι αυτό ήταν κάτι που χρειάστηκε να το μάθει από νωρίς. Ήταν ο μεγαλύτερος γιος μιας οικογένειας χωρικών από το Χούνσρυκ. Οι αγρότες του Χούνσρυκ δεν ανήκαν ποτέ στους προνομιούχους, όπως π.χ. εκείνοι από το Μύνστερλαντ. Ο παππούς μου έχασε τη ζωή του σ’ ένα ατύχημα ορυχείου. Δεν έφτασε 40 χρονών. Έμεινε πίσω η χήρα με τέσσερα παιδιά, δύο αγόρια, δυο κορίτσια. Λίγες αγελάδες και πρόβατα, κάτι βοσκοτόπια και χωράφια. Όλοι τους έπρεπε να δουλέψουν σκληρά, να το παλέψουν και με κάποιο τρόπο, να τα βγάλουν πέρα. Με τους Ναζί η οικογένεια δεν ήθελε σχέσεις. Όταν μια μέρα ένας Ναζί απ' το χωριό χτύπησε την πόρτα, για να πάρει τον πατέρα μου στη χιτλερική νεολαία, η γιαγιά μου τον πέταξε έξω χωρίς δεύτερη σκέψη. Δεν πτοήθηκε ούτε από την απειλή πως το παιδί δε θα 'βρισκε θέση για να μάθει κάτι και να εργαστεί. Όποτε μιλώ γι' αυτό, νιώθω κάποια ανακούφιση.

Τελικά ο πατέρας μου και επάγγελμα έμαθε, και καταξιώθηκε ασκώντας το, κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης ζωής του. Όμως όταν έγινε 19 δεν υπήρχε ούτε γι' αυτόν τρόπος να το αποφύγει: έπρεπε να πάει στη Βέρμαχτ. Και μόλις ένα χρόνο αργότερα, τον Ιούνιο του '41, βρίσκεται στην Κρήτη, υποχρεωμένος να εκτελεί διαταγές και να δολοφονεί αθώους ανθρώπους. Είχε επιλογή; Ένας 20χρονος χωρικός, μπορούσε να προβάλει αντίσταση; Ο πόνος γι' αυτόν, για τους αθώους που σκότωσε, με αγγίζει. Ξαφνικά μέσα μου αλλάζουν όλα. Το παραδέχομαι, αρκετές φορές τελευταία σκεφτόμουν κι εγώ πως “αυτό το κεφάλαιο της ιστορίας έχει τελειώσει. Μετά από τόσα χρόνια πρέπει επιτέλους να κλείσει.” Όμως όχι. Το αισθάνομαι, πως δεν μπορεί να κλείσει. Όχι για μένα! Το παρελθόν μ' έχει κυκλώσει από παντού. Είμαι ο γιος ενός εγκληματία πολέμου. Δεν μπορώ να το αλλάξω αυτό. Δεν είχα επιλογή. Κι ο πατέρας; Εκείνος κι οι σύντροφοί του ήξεραν τι έκαναν. Όμως, είχαν αυτοί άλλη επιλογή; Μπορούσαν να κάνουν διαφορετικά; Αν ο πατέρας μου δεν υπάκουε στη διαταγή, θα βρισκόμουν τώρα εγώ εδώ, να κάθομαι και να γράφω;

Τα εγκλήματα που έκανε ο πατέρας μου όταν ήταν νέος στρατιώτης της Βέρμαχτ, τον βάραιναν, όπως και πολλούς άλλους της γενιάς του, για όλη του τη ζωή. Δεν μπορούσε να μιλήσει. Δε μπορούσε να μιλήσει γι' αυτό.
Όλες τις άλλες ιστορίες απ' τον πόλεμο, συνήθως ακίνδυνα περιστατικά μακριά από το πεδίο της μάχης, τις έλεγε συχνά. Ακόμα κι όταν η οικογένεια δεν ήθελε πια να τις ακούει. Στο στρατό ο πατέρας μου ήταν πολυβολητής. Όλοι μας λίγο-πολύ φανταζόμασταν τι σήμαινε αυτό. Ελάχιστες μόνο φορές τολμούσε να βγει στις αφηγήσεις του λίγο παραέξω, κι έλεγε πως έτυχε κάποτε να τραυματιστεί, κι ότι ο διπλανός του, που πήρε τη θέση του στο πολυβόλο, σκοτώθηκε λίγες στιγμές μετά... Για θηριωδίες; Ούτε λέξη! Τέτοιο θέμα δεν υπήρχε. Εκτός από μία μόνο φορά. Ο πατέρας είχε περάσει τα 80, όταν μου ανέφερε μια ημερομηνία. Εκείνη τη μέρα, έλεγε, είχε συμβεί “κάτι πάρα πολύ κακό”. Τι ήταν αυτό; Ήθελα να μάθω την αλήθεια. Σχεδόν ήταν έτοιμος να μου το πει. Κι όμως. Δεν κατάφερε να το βγάλει από τα χείλη του. Απλά, δεν μπορούσε.

Ψάχνω λοιπόν την ημερομηνία. Στη Βικιπαίδεια. Εκεί βλέπω και την εικόνα που έδειξε στο βίντεο της τηλεόρασης. Την τράβηξε ο φωτογράφος της Βέρμαχτ, Φραντς-Πέτερ Βάιξλερ, στις 2 Ιουνίου 1941, ημέρα της σφαγής στο Κοντομαρί, στην Κρήτη. Η φωτογραφία βρίσκεται στο Ομοσπονδιακό Αρχείο.

2 Ιουνίου 1941. Η ημερομηνία που ανέφερε ο πατέρας μου ήταν άλλη: 14 Σεπτεμβρίου του '43. Και γι' αυτή τη μέρα μπορεί να διαβάσει κανείς στο ίντερνετ. Στις 14 Σεπτεμβρίου 1943 η Βέρμαχτ έσβησε ολόκληρα χωριά απ' το χάρτη, και σκότωσε πάνω από 400 αμάχους. Η Σφαγή στη Βιάννο. Έχω κλονιστεί. Το λέω στους αδελφούς μου. Καθένας τους αντιδρά διαφορετικά. Όμως αυτό δεν έχει θέση εδώ. Εγώ ξέρω αμέσως τι θέλω να κάνω: να γράψω, να μιλήσω. Αφού και ο πατέρας μίλησε τελικά, λίγο πριν πεθάνει, στον παπά του νοσοκομείου, που τον εξομολόγησε. Σίγουρα ο καθολικός ιερέας έδωσε άφεση αμαρτιών στον άρρωστο γέροντα, την ώρα του θανάτου. Ήμουν βέβαιος ήδη από τότε, πως ο πατέρας μου δεν πήρε μαζί του στον τάφο την ιστορία πίσω από την ημερομηνία. Παρήγορη σκέψη – έστω και χωρίς να γνωρίζω τις λεπτομέρειες.

Τώρα πια ξέρω περί τίνος πρόκειται. Πάνω από 70 χρόνια έχουν περάσει. Κι όμως - εγώ, που γεννήθηκα μετά από το τέλος του πολέμου, αισθάνομαι πως έχω ευθύνη. Όχι ενοχή, αλλά ευθύνη. Και σκέφτομαι τις διεκδικήσεις της Ελλάδας. Οι σφαγές των Γερμανών τυπώθηκαν βαθιά στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων – μου το εξήγησαν καθαρά στην εκπομπή του Γιάουχ. Αρχίζω να νιώθω τι σημαίνουν πραγματικά αυτά τα λόγια. Ένα είναι βέβαιο: αισθάνομαι τον ίδιο πόνο, όχι μόνο για τον άντρα που ήταν πατέρας μου, μα για τους Έλληνες νεκρούς, για τα παιδιά τους. Κι ύστερα φέρνω στο νου μου αυτό: το πώς οι γερμανικές κυβερνήσεις επινόησαν κάθε είδους τέχνασμα, μόνο και μόνο για ν' αποφύγουν να πληρώσουν στην Ελλάδα τις αποζημιώσεις του πολέμου.

Πώς γίνεται αλήθεια; Πώς είναι δυνατόν να σώζονται τράπεζες, τη στιγμή που μεγάλα μέρη του ελληνικού πληθυσμού καταδικάζονται στη φτώχεια, με τα μέτρα λιτότητας που επιβάλλει καταναγκαστικά η Ευρωζώνη; Αρχίζω σιγά-σιγά να υποψιάζομαι το λόγο που η Μέρκελ κι ο Σόιμπλε χαρακτηρίζονται “Ναζί” στο δημόσιο λόγο της Ελλάδας. Όχι, δεν είναι ωραίο - και δεν το επικροτώ σε καμιά περίπτωση. Μπορώ όμως να το κατανοήσω. Γιατί είναι ειδικά οι Γερμανοί που επιμένουν με τόση αδιαλλαξία στο πρόγραμμα της λιτότητας. Στόχος μου δεν είναι να ωραιοποιήσω τα πράγματα. Οι Έλληνες πρέπει πράγματι να φροντίσουν τα του οίκου τους. Όμως την απαίτηση της Αθήνας για πολεμικές αποζημιώσεις, τη βλέπω ξαφνικά με άλλα μάτια. Ένα τριψήφιο ποσό δισεκατομμυρίων. Αν αυτά τα χρήματα αναλογούν στ' αλήθεια στην Ελλάδα, γιατί άραγε δε μπορούν τώρα, που η χώρα έχει βυθιστεί τόσο βαθιά στην κρίση, να γίνουν ένα μέσο που θ' απαλύνει τις προσπάθειες, έτσι ώστε να ξεκαθαριστεί αυτή η άθλια ιστορία με τα δάνεια προς όφελος των ανθρώπων; Δεν μπορεί να είναι τόσο δύσκολο. “Όπου υπάρχει θέληση, υπάρχει και δρόμος”, μας διαβεβαίωσε η Μέρκελ τώρα πρόσφατα. Κι εμείς οφείλουμε στους Έλληνες πάρα πολλά. Περισσότερα απ' ό,τι θα μπορούσαμε να επανορθώσουμε με χρήματα.

Υπάρχουν ίσως σοβαροί οικονομικοί λόγοι, που εμποδίζουν να τεθεί στην ημερήσια διάταξη το ζήτημα των επανορθώσεων. “Όποιος ζητά χρήματα για το παρελθόν, ναρκοθετεί την οικονομική ανάπτυξη του μέλλοντος”, γράφει στην εφημερίδα taz η Ουλρίκε Χέρμαν. Κι όμως: ακριβώς για τον ίδιο λόγο είναι ανώφελο ν' αφήνουμε την Ελλάδα να αιμορραγεί χωρίς σταματημό. Το φάρμακο που επέβαλε η Τρόικα δε βοηθά τη χώρα ν' ανακάμψει, αλλά αναγκάζει την Ελλάδα να γονατίσει όλο και πιο χαμηλά. Δεν είναι παράλογη η θέση της κυβέρνησης Τσίπρα. Είναι η θλιβερή αλήθεια. Η Γερμανία δε θα 'χε καταφέρει σε καμιά περίπτωση να σταθεί στα πόδια της μετά τον πόλεμο, αν είχε υποχρεωθεί να πληρώσει για όλα τα ερείπια που άφησαν οι Ναζί στο πέρασμά τους. “Οι καταστροφές ήταν τέτοιες, που δε θα μπορούσαν ποτέ, με κανένα τρόπο να επανορθωθούν – ακόμη κι αν η Γερμανία αφιέρωνε για το σκοπό αυτό ολόκληρη την οικονομική της δραστηριότητα” - διαβάζω στη Frankfurter Allgemeine στις 14 Απριλίου. Γι' αυτό το λόγο η Γερμανία μετά τον πόλεμο δεν πιέστηκε να καταβάλει επανορθώσεις. Η παιδική μου ηλικία, που συνέπεσε χρονικά με το “οικονομικό θαύμα”, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ευνοϊκή περίσταση της εποχής.

Απ' αυτούς που κυβερνούν σήμερα τη Γερμανία ένα πράγμα έχω να ευχηθώ: δείξτε αλληλεγγύη και σταματήστε τη σκληρή γραμμή απέναντι στην Ελλάδα. Αυτή τη στιγμή έχει η δική μας η γενιά τη δυνατότητα να κάνει κάτι: να διορθώσουμε ένα μέρος έστω, από τη συμφορά που έσπειρε στην Ελλάδα η ναζιστική Γερμανία. Όπως κι αν έχουν τα χρέη – σκεφτείτε τους ανθρώπους. Αυτούς που υποφέρουν κι έχουν άμεση ανάγκη τη συμπαράστασή μας! Αν πάλι δε φτάνει ούτε αυτό, θυμηθείτε, καθένας από σας, τον πατέρα του ή τον παππού του. Αυτό που συνέβη σε μένα, θα μπορούσε να συμβεί και σε σας. Εσείς τι θα κάνατε, αν βλέπατε τον ίδιο σας τον εαυτό στο πρόσωπο του σκοπευτή; Αν αναγνωρίζατε πως ο στρατιώτης του θανάτου είναι ο δικός σας πατέρας, και ο δικός σας παππούς;“


Το κείμενο αυτό αναρτήθηκε το μεσημέρι του Σαββάτου, 20 Ιουνίου, στο n-tv.de. Ήδη από τις πρώτες ώρες διαβάστηκε πολύ και διαδόθηκε γρήγορα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όμως το απόγευμα δέχομαι ένα αναπάντεχο τηλεφώνημα που με κάνει ν' αποσύρω το άρθρο. Ο φιλικός κύριος στην άλλη άκρη της γραμμής μού συστήνεται ως ο εγγονός του σκοπευτή της φωτογραφίας. Κι εκείνος έπαθε τα ίδια ακριβώς με μένα, όταν αναγνώρισε τον παππού του. Από τις έρευνές του είχε μάθει την ταυτότητα του εικονιζόμενου. Λεπτομέρειες όμως γι' αυτό, με παρακάλεσε να μη βγουν στο φως της δημοσιότητας. Η οικογένειά του δεν το θέλει. Να τη λοιπόν, για άλλη μια φορά, η σιωπή!

Ο άνθρωπος στο τηλέφωνο λέει πως ο παππούς του κατασκέυαζε στέγες, εξού και τα μεγάλα χέρια. Μου φαίνεται απίστευτο. Ο δικός μου πατέρας ήταν ξυλουργός. Ο παππούς του κυρίου πέθανε το 1961, ο ίδιος είναι τώρα 44 χρονών. Που σημαίνει ότι γνωρίζει τον παππού του μόνο από φωτογραφίες. Μία απ' αυτές μου τη στέλνει σε μαίηλ. Το πορτραίτο ενός νέου άντρα ντυμένου στρατιωτικά. Τα χέρια δε φαίνονται στην εικόνα. Το πρόσωπό του δεν το αναγνωρίζω κάτω από το κράνος στην ιστορική φωτογραφία. Για μένα ο εικονιζόμενος είναι και παραμένει ο πατέρας μου. Μήπως τα μάτια μου με απατούν; Δεν αποκλείεται. Υπάρχει άραγε το ενδεχόμενο να μη θέλει κάποιος να διαβαστεί από πολλούς το κείμενό μου; Αυτή την αυθόρμητη σκέψη τη διώχνω απ' το μυαλό μου. Τα μαίηλ που μου στέλνει ακόμα, φανερώνουν την ειλικρινή προσπάθεια ενός ανθρώπου να μάθει όλη την αλήθεια για τον παππού του. Μου έδωσε μάλιστα και μια συμβουλή: να ψάξω το προσωπικό δελτίο του πατέρα μου στα αρχεία της Βέρμαχτ.

Στο Βερολίνο με πληροφορούν ότι αυτό μπορεί να διαρκέσει ως και 15 μήνες. Πολλά έγγραφα έχουν άλλωστε χαθεί, γι' αυτό και θα 'ναι πολύ δύσκολο να βρεθεί κάποιος από τη βάση της ιεραρχίας, από τους πιο χαμηλούς βαθμούς.
Ο καθηγητής Χάιντς Α. Ρίχτερ μου είπε στο τηλέφωνο πως ο ίδιος δεν έκανε ποτέ έρευνες για τους κατώτερους στρατιώτες. Ο ιστορικός από το πανεπιστήμιο του Μανχάιμ, που πλέον έχει βγει στη σύνταξη, ασχολήθηκε μόνο μ' αυτούς που έδιναν διαταγές – όχι μ' αυτούς που τις εκτελούσαν. Ο Ρίχτερ είναι ειδικός για τη δράση της Βέρμαχτ στην Ελλάδα. Για την επιχείρηση Merkur έχει γράψει ολόκληρο βιβλίο. Η αεραπόβαση για την κατάληψη της Κρήτης επέφερε μεγάλες απώλειες στη Βέρμαχτ. Η σφαγή στο Κοντομαρί ήταν μια ωμή πράξη εκδίκησης πάνω στον άμαχο πληθυσμό.
Γερμανοί αλεξιπτωτιστές προχώρησαν σε αντίποινα, γιατί πολλοί από τους συντρόφους τους χτυπήθηκαν απ' τους κατοίκους, ενώ προσπαθούσαν να προσγειωθούν. Η Σύμβαση της Γενεύης του 1929 αποσκοπούσε στη ρύθμιση της μεταχείρισης των αιχμαλώτων πολέμου - όμως πολλά πτώματα βρέθηκαν ακρωτηριασμένα και παραμορφωμένα φρικτά.

Οι αλεξιπτωτιστές ανακλήθηκαν μετά την επιχείρηση και δεν επέστρεψαν στην Ελλάδα ποτέ ξανά, βεβαιώνει ο καθηγητής Ρίχτερ. Μετά απ' όλα όσα του λέω, ο ιστορικός καταλήγει στο συμπέρασμα πως ο πατέρας μου δεν ήταν αλεξιπτωτιστής. Έκανα λοιπόν λάθος; Έχει δίκιο ο άγνωστος που τηλεφώνησε; Ο πατέρας μου πράγματι, δεν είχε αναφέρει ποτέ ότι ήταν αλεξιπτωτιστής. Υπήρχαν όμως κι άλλα, που δεν τα είχε αναφέρει. Τα γεγονότα της 14ης Σεπτεμβρίου του '43 για παραδειγμα.

Άραγε διακινδυνεύω τη δημοσιογραφική μου αξιοπιστία, με το να συνεχίζω να γράφω, ώστε να δημοσιεύσω ξανά το άρθρο; Όχι! Ο άγνωστος επιβεβαιώνει ουσιαστικά το εγχείρημά μου, όπως αυτό διαμορφώθηκε μέσα από το προσωπικό μου βίωμα και την αναστάτωση που με οδήγησε να το δημοσιεύσω. Σ' αυτές τις φωτογραφίες βλέπουμε Γερμανούς – πατέρες και παππούδες. Αυτό είναι το βασικό. Και απ' αυτό προκύπτει κατά τη γνώμη μου η ιδιαίτερη ευθύνη της Γερμανίας απέναντι στην Ελλάδα. Η οικογένεια του προσώπου που μου τηλεφώνησε, αποφάσισε να κρατήσει σφραγισμένο το μυστικό της. Εγώ θέλω να σπάσω ετούτη τη σιωπή. Γιατί ένα πράγμα είναι πάνω απ' όλα βέβαιο: ότι ένα θέμα τόσο σοβαρό, δεν επιτρέπεται να μένει στην αφάνεια.


copyright: 2015 Ulrich Kleemann
μετάφραση:  Στέλλα Συνεγιάννη

Καλό ταξίδι, Δημήτρη!

Έναν από τους σημαντικότερους ανθρώπους των γραμμάτων, συνεργάτη και ιδίως φίλο χαιρετήσαμε χθες.
Πριν γεννηθούν οι λέξεις, πριν βρεθούν τα λόγια τα κατάλληλα για τον Δημήτρη Αρμάο, αναζήτησα τρεις γελαστές φωτογραφίες.
Δεκέμβρης του 2010, στις παρυφές μεγάλης διαδήλωσης. Στις διαδηλώσεις συναντιόμασταν τον τελευταίο καιρό, σχεδόν τη μόνη αφορμή για να κατέβω στο κέντρο.

Εκεί, στις κοινές έγνοιες, στο κέντρο της Μητρόπολης

...Καθὼς ἀπάνω στὸ τουφέκι τους (προσκέφαλο λιθάρι)
Λαγοκοιμοῦνται οἱ μισθωτοὶ σιμὰ στὸ ξυπνητήρι...

αμηχανία

χαμόγελο πλέριο

"ἐγὼ δὲν εἶμαι γιὰ τέτοια..."

Ναι, Δημήτρη. Ποτέ δεν ήσουν για τα φώτα, ήσουν πάντα ο σιωπηλός εργάτης, ο ακαταπόνητος μάστορας. Αλλά ήσουν μια μορφή που δεν χρειαζόταν φώτα για να λάμψει. Αρκούσε ένα βλέμμα με λίγη οξυδέρκεια για να σε διακρίνει και σε πυκνό σκοτάδι. Αχρείαστο βοήθημα μιας τόσο πλούσιας και γεμάτης μνήμης αυτά τα στιγμιότυπα... Δώρο για το οποίο σ' ευχαριστώ ιδιαίτερα. Θέλω να σε θυμάμαι γελαστό, με όλο τον πόνο και το μόχθο, και γελαστό να σε νομίζω τώρα, στα χλοερά λημέρια σου...

Αιωνία η μνήμη σου.

Λίθοι στη Λήθη

Βιβλιοπαρουσίαση

Οι εκδόσεις Μαΐστρος και το Αετοπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Χαλανδρίου
σας καλούν

την Τετάρτη 27 Μαΐου 2015

Φιλικής Εταιρίας & Τομπάζη 18, ώρα 18:30

σε εκδήλωση συζήτηση για το βιβλίο

της Αρετής Γεωργοσοπούλου-Μακρέλ

Λίθοι στη Λήθη

Ένα μυθιστόρημα με βάση μιαν αληθινή συγκλονιστική αφήγηση για την αντίσταση, τον εμφύλιο και τα πέτρινα χρόνια, με κεντρικό ήρωα τον Σάμιο αγωνιστή Τάσο Σβορώνο.

 

Η παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει από την καταξιωμένη ιστορικό, με ειδίκευση στην κοινωνική ιστορία της περιόδου 1940-1950, Τασούλα Βερβενιώτη.

Αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσει η Στέλλα Λίτινα

Φλάουτο θα παίξει η Δέσποινα Αρθούνα

Συμμετέχει η συγγραφέας

Αρετή Γεωργοσοπούλου-Μακρέλ

Προβάλλεται βίντεο με τον βιογραφούμενο Σάμιο αγωνιστή Τάσο Σβορώνο



Τα βιβλία της συγγραφέως θα διατίθενται στον χώρο της εκδήλωσης.

Oι περιπέτειες του Ομάρ Καγιάμ

Πώς μια ανατολίτικη ιστορία μεταπλάθεται σε δυτική λογοτεχνία

 

O Ομάρ Καγιάμ (11ος -12ος αι.), στη χώρα του, έμεινε γνωστός και δοξάστηκε για αιώνες ως φιλόσοφος, μαθηματικός και αστρονόμος· και όντως η συμβολή του τόσο στην άλγεβρα όσο και στη γεωμετρία και την αστρονομία αναγνωρίζεται από τους επιστήμονες ως μοναδική και πρωτότυπη. Στη Δύση όμως, εξαιτίας της ‘μετάφρασής’ του από τον Έντουαρντ Φιτζέραλντ (τέλη 19ου αι.) το όνομά του έγινε συνώνυμο της περσικής ποίησης και μάλιστα μιας συγκεκριμένης ποιητικής μορφής ―ήσσονος για την περσική λογοτεχνία―, του τετράστιχου ρουμπαΐ (πληθ. ρουμπαγιάτ). Έκτοτε, πάντα θα μιλάμε για τα Ρουμπαγιάτ του Ομάρ Καγιάμ, συνδέοντας σχεδόν αποκλειστικά τον ένα με το άλλο.

Στις αρχές του 14ου αι. παρουσιάζεται στην Περσία για πρώτη φορά η Ιστορία των Τριών Φίλων, μια αφήγηση που εμπλέκει και ενώνει αντάμα τις ζωές και την πορεία τριών μεγάλων μορφών του πέρσικου 11ου αι. Σύμφωνα με τον διαδεμένο αυτό θρύλο, (ο οποίος περιέχεται σε κάθε σχεδόν έκδοση των Ρουμπαγιάτ από τον Φιτζέραλντ), στο Μπαλχ του Χορασάν τρεις άνθρωποι έρχονται να σπουδάσουν αντάμα: ο Νιζάμ αλ-Μουλκ (βεζίρης των Σελτζούκων σουλτάνων Αλπ Αρσλάν και Μάλικ Σαχ), ο ποιητής μας Καγιάμ και ο Χασάν-ι-Σαμπάχ (ο διαβόητος ‘γέρος του βουνού’, ο αρχηγός και δημιουργός των Ασσασίνων Ισμαηλιτών). Εκεί, μελετώντας το Κοράνιο και τις παραδόσεις, έγιναν αδελφοποιτοί και έδωσαν όρκο αίματος αν κάποιος τους ευνοηθεί από τη ζωή να στηρίξει και τους άλλους. Τα ’φερε λοιπόν έτσι η ζωή κι ο Νιζάμ αλ-Μουλκ, χάρη στις ικανότητές του αναδείχτηκε βεζίρης και πρόσφερε στον Καγιάμ τη θέση του κυβερνήτη της Νισαπούρ. O Καγιάμ όμως μην επιθυμώντας μάταια μεγαλεία αρκείται στην ετήσια είσπραξη ενός  μεγάλου ποσού κι αποσύρεται στην ησυχία και στις μελέτες του. Ο Σαμπάχ όμως, που επιζητά ακριβώς ό,τι αποφεύγει ο Καγιάμ, αποπέμπεται· κι έτσι οδηγείται στην κατάκτηση του Αλαμούτ και στη δημιουργία των Ασσασίνων εξαπολύοντας τον τρόμο καταπάνω σε όλους τους ηγεμόνες. Στο τέλος δολοφονεί και τον ίδιο τον Νιζάμ αλ-Μουλκ. (Η μοιραία τους δράση κι ο τρόμος που σκορπίζουν σταματά μόνο με την κατάληψη του Αλαμούτ και την ισοπέδωσή του από τους Μογγόλους του Χούλεγκου τον 13ο αι.).

Οι αιώνες κύλησαν έκτοτε και μόλις τον 19ο αι. ο Φιτζέραλντ πρώτος γνωρίζει στη Δύση τα Ρουμπαγιάτ του Ομάρ Καγιάμ, καθιερώνοντάς τον ως ποιητή κι αναγκάζοντας και τους σύγχρονους Ιρανούς να τον ξαναδούν πια μέσα από τη δική του προσέγγιση και την πρόσληψη της ποίησής του από τη Δύση.

Στη συνέχεια ο Μπόρχες στις Διερευνήσεις του (1952), με καμβά την Ιστορία των τριών φίλων υφαίνει το δοκίμιό του για το Αίνιγμα του Φιτζέραλντ και τις μυστήριες τροπές της τύχης που καταφέρνει να δέσει αξεδιάλυτα τον Άγγλο ποιητή με τον Πέρση ομότεχνό του σ' ένα πρόσωπο.

Στο κλείσιμο σχεδόν του 20ού αι. (1988), ο Αμίν Μααλούφ ξαναπιάνει την ίδια Ιστορία των τριών φίλων και με κέντρο του ένα μοναδικό χειρόγραφο των Ρουμπαγιάτ του Ομάρ Καγιάμ ―που κείται πια στα βάθη του ωκεανού, μες στο κουφάρι του Τιτανικού― γράφει τη Σαμαρκάνδη, αναπλάθωντας μυθοποιητικά και λογοτεχνικά την αφετηριακή ιστορία του 14ου αι.

Ο Ομάρ Καγιάμ είχε προφητέψει στον ιστορικό Νιζαμί (στις αρχές του 12ου αι.) ότι o τάφος του θα βρίσκεται σ’ ένα μέρος όπου τα δέντρα θα τον ραίνουν με τ’ άνθια τους δυο φορές τον χρόνο. Αυτή την απίστευτη ρήση ο ιστορικός μας την είδε να επιβεβαιώνεται σε μια επίσκεψή του σε κατοπινούς καιρούς βλέποντας πάνω από τον τάφο του ποιητή μας να γέρνουν μια αχλαδιά και μια ροδακινιά και να σκεπάζουνε τον τάφο με τους ανθούς τους.

Σε μας σήμερα, εκτός από τις αφηγήσεις των ιστοριών, δεν απομένει παρά η μεθυστική πνοή των Ρουμπαγιάτ του Ομάρ Καγιάμ.

«Το κυνήγι της αθανασίας - η ιστορία του μαθητευόμενου». [7 Μαρτίου στο κέντρο της Αθήνας]

Ένα μυστήριο πλανιέται πάνω από το κέντρο της αθήνας εδώ και μερικές μέρες. Και όσο η στιγμή πλησιάζει, η αγωνία κορυφώνεται. Τα στόματα των μυημένων συζητούν την υπόθεση και, με την υπόσχεση της γλυκιάς επίλυσής του, αναζητούν όλο και περισσότερα στοιχεία.

Η θεατρική ομάδα "SATORI" κάνει το ντεμπούντο της σε λιγότερο από μια βδομάδα, το Σάββατο 7 Μαρτίου, με αυτό το πρωτότυπο interactive θεατρικό δρώμενο που σίγουρα θα συζητηθεί. Μας καλεί να ετοιμαστούμε για μια περιπέτεια, η οποία ξεκινάει στο σκοτάδι του μεσαίωνα και φτάνει μέχρι σήμερα. Μας καλεί με την υπόσχεση πως η δική μας συμμετοχή θα ρίξει φως σε ένα μυστήριο αιώνων.

"Το κυνήγι της αθανασίας - η ιστορία του μαθητευόμενου", όπως ονομάζεται το ταξίδι της Satori team στο χρόνο, αφορά την αναζήτηση του μεγαλύτερου "χαμένου" θησαυρού στο κέντρο της Αθήνας το οποίο θα γεμίσει performances, θεατρικά δρώμενα και αναζητητές.

Έμπειροι αναζητητές που ασχολούνται με το θέμα για χρόνια, διευκρινίζουν πως οι παίχτες θα αλληλεπιδράσουμε με ηθοποιούς, αντικείμενα και τοποθεσίες, ενώ σίγουρα πρέπει να περιμένουμε μεγάλες εκπλήξεις.

Όλη η περιπέτεια που θα ζήσουν οι συμμετέχοντες, θα είναι επικεντρωμένη γύρω από τον Cenzo Renaldo di Natale, έναν Μέγα αλχημιστή του Μεσαίωνα, o οποίος κυνηγημένος από την Εκκλησία και το Κράτος, ανακαλύπτει το μεγάλο μυστικό που θα μπορούσε να συγκλονίσει την ανθρωπότητα. Ένα μυστικό που θα κληθούν οι ίδιοι οι παίχτες να ανακαλύψουν παίρνοντας στα χέρια τους την τύχη ολόκληρων γενεών!

Η Satori team ευελπιστεί, αυτό το πρωτότυπο παιχνίδι - θεατρικό δρώμενο, να γίνει η αρχή για μια νέα προσέγγιση στο θέατρο, όπου τα όρια της σκηνής και της πλατείας των θεατών εξαλείφονται και, οι ηθοποιοί με τους θεατές μπερδεύονται, ώστε οι τελευταίοι να γίνουν οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές της ιστορίας. Έτσι, τίθεται λοιπόν η πρόκληση. Το θέατρο να μην αποτελεί πια μια υπόθεση μόνο ειδημόνων και μυημένων θεατών, αλλά να γίνει υπόθεση όλων, όπου θα συμμετέχουν όχι μόνο οι παίκτες αλλά και η ίδια η πόλη! Είστε έτοιμοι;

 

Η ιστορία του μαθητευόμενου παίρνει σάρκα και οστά με σημείο εκκίνησης το Πολυτεχνείο (Στουρνάρη και Πατησίων), στις 12:30 το μεσημέρι του Σαββάτου 7/3. Ενώ λήγει το βράδυ, με το μεγάλο "Alchemist Party", στο οποίο θα βραβευθούν οι αλχημιστές που τα κατάφεραν και θα ολοκληρωθεί η περιπέτεια με το τελευταίο θεατρικό δρώμενο, στο οποίο φυσικά θα περάσουμε υπέροχα υπό τους ήχους μεσαιωνικών μουσικών!

Η τοποθεσία της κατάληξης της θεατρικής περιπέτειας και του πάρτυ καλύπτεται τη νεφέλη του μυστηρίου όπως και οι υπόλοιπες λεπτομέρειες.

Η προπώληση εισιτηρίων γίνεται από τις Εκδόσεις Μαΐστρος (Ιπποκράτους 146, 3ος όροφος) καθημερινά 11πμ-3μμ, αλλά και μέσω των βασικών συντελεστών του event: Ανθή- 6979924287. Μάνος- 6940992464. Παύλος- 6979085710. Το κόστος του εισιτηρίου είναι 3 ευρώ.

Αξίζει βέβαια να σημειώσω πως η αναζήτηση έχει ήδη ξεκινήσει καθώς όσο πλησιάζουν οι μέρες, νέα στοιχεία θα έρχονται στο φως για όλα όσα έχουν συμβεί και για όσα θα ζήσουμε εκείνη την ημέρα….

 

Για περισσότερες πληροφορίες:

Σελίδα στο Facebook

mail: Satoridramateam@yahoo.gr

Τηλέφωνα επικοινωνίας: Ανθή- 6979924287. Μάνος- 6940992464. Παύλος- 6979085710.

*Οι τελευταίες πληροφορίες της ιστορίας όπως διακινούνται από στόμα σε στόμα και από πάπυρο σε πάπυρο:

 

Πένθος, Πλήγμα, Πείσμα

Το σημερινό δολοφονικό χτύπημα στο σατιρικό περιοδικό «Charlie Hebdo» είναι ένα τρομερό χτύπημα στην ελευθερία του λόγου και πράξη βαρβαρότητας. Δυστυχώς πλήττει χριστιανούς και μουσουλμάνους αδιάκριτα. Ήδη ηγέτες της μουσουλμανικής κοινότητας εξέφρασαν τον απόλυτο αποτροπιασμό τους για τη χρήση του ονόματος του Αλλάχ ως δικαιολογίας σε τέτοιες εγκληματικές ενέργειες, εξηγώντας ότι ο Αλλάχ δεν φοβάται τη σάτιρα. Δυστυχώς τέτοιες ενέργειες δίνουν τα καλύτερα προσχήματα για ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις δυτικών δυνάμεων στη Μ. Ανατολή αλλά και για την επιδείνωση των σχέσεων χριστιανών και μουσουλμάνων γενικότερα. Ας ελπίσουμε με την υπεύθυνη στάση όλων να εξαλειφθούν αυτά τα φαινόμενα, αλλά και οι επικίνδυνες γενικεύσεις που τελικά εκθρέφουν τον ρατσισμό.
Σήμερα οι άνθρωποι του βιβλίου και του έντυπου λόγου, οι άνθρωποι της σκέψης, της δημοσιογραφίας και της συγγραφής πενθούμε βαρύτατα. Ας ελπίσουμε, μετά και από αυτό το δραματικό και εγκληματικό γεγονός, να ενεργοποιηθούν συνειδήσεις ώστε να εισέλθουμε σε έναν κύκλο που να είναι λιγότερο φαύλος.